صندوق‌هاي ذخيره ارزي به‌مثابه كنشگر در اقتصاد سياسي: تبييني از منظر نهادگرايي

صندوق هاي ذخيره ارزي در دو دهه اخير يكي از كنشگران مهم اقتصاد سياسي بوده‌اند و نقش آن ها در اقتصاد سياسي بسياري از جوامع خصوصاً جوامع بهره‌مند از درآمدهاي رانتي حاصل از فروش منابع طبيعي مانند كشورهاي حوزه خليج فارس بسيار برجسته بوده است. اين صندوق‌ها اگرچه يك ابزار اقتصادي به‌حساب مي آيند، اما دولت‌ها توانسته‌اند از مواهب سياسي آن ها نيز بهره‌مند شوند. اين مقاله درصدد است با بهره‌گيري از رويكرد نهادگرايي، كاركرد اين صندوق ها را در چارچوب اقتصاد سياسي داخلي براي كشورهاي مالك و تاثيراتش در سيستم داخلي آن ها را بررسي كند. اين مقاله با طرح اين پرسش كه دليل اهميت صندوق‌هاي ذخيره ارزي در دو دهه اخير در اقتصاد سياسي داخلي چيست؟ با اتكا به روش توصيفي- اكتشافي و نيز جمع‌آوري داده‌هاي كتابخانه‌اي و اسنادي و بهره‌گيري از داده‌ها و آمارها و مكتوبات مرتبط با صندوق‌ها بررسي اين فرضيه را در دستور كار دارد كه صندوق‌هاي ذخيره ارزي به‌عنوان يك ‌نهاد براي كشورها، علي‌رغم مزاياي اقتصادي داراي مواهب مهم سياسي هستند. يافته‌هاي اين پژوهش از بررسي آثار اين صندوق‌ها در دو بعد سياسي و اقتصادي نشان مي‌دهد كه نقش مهم و اساسي صندوق‌هاي ذخيره ارزي در ايجاد قدرت و شكل‌دهي به رويه‌اي متناسب به سياست حاكم مي‌تواند به تحكيم قدرت داخلي دولت‌ها كمك كند.