انواع نظارت الهي و اهداف آن در خطبه‌هاي سياسي نهج‌البلاغه

مفهوم نظارت الهي از موضوعات مهمي است كه در حوزه علوم انساني و مباني معرفت شناسي كاربردي اساسي دارد. در خطبه‌هاي سياسي و اعتقادي نهج‌البلاغه نيز مفهوم نظارت الهي و انواع آن مورد اهتمام و توجه قرار گرفته است. از اين رو پژوهش پيش روي در صدد آن است با استفاده از روش توصيفي- تحليلي، انواع نظارت الهي و مفاهيم متنوع آن را در خطبه‌هاي سياسي نهج‌البلاغه مورد بررسي قرار دهد. در اين بررسي تلاش خواهد شد تا انواع و حوزه‌هاي متنوع نظارت الهي، با توجه به فضا و ساختار فرهنگي-اجتماعي اين خطب تحليل و بازيابي گردد و نهايتا آنچه از اين تحليل بدست مي‌آيد اين است كه علي عليه السلام در نهج‌البلاغه نظارت الهي را از منظري دوگانه مطرح كرده‌اند. نخست: نظارت عامه كه شامل نظارت خداوند بر همه انسان‌هاست و ديگري نظارت خاصه خداوند است كه به حكام، كارگزاران و سياستمداران اختصاص دارد و هر يك از اين نظارت‌ها با اهداف خاص و با واژگاني مخصوص به خود در اين خطبه ها بيان شده است. در پايان مقايسه‌اي بين نظارت در نهج‌البلاغه با فرآيند بازخورد 360 درجه صورت مي‌گيرد.