تحليل مكاني بيماري كوويد-19 در استان همدان

مقدمه: با شروع و گسترش پاندمي COVID-۱۹ كشورهاي مختلف به منظور كنترل بيماري برنامه هاي مداخله اي مختلفي را به اجرا گذاشتند. ارائه اطلاعات مرتبط با نحوه انتشار بيماري و عوامل خطر مكاني مي تواند، سياست گذاران و مديران را در كنترل بيماري كمك كند. اين مطالعه با هدف تحليل عوامل مكاني بيماري كوويد-۱۹ در استان همدان انجام شد.مواد و روش كار: مطالعه حاضر به صورت گروهي و با طرح اكولوژيك اجرا شد. كليه موارد كوويد-۱۹ در استان همدان از ابتداي شروع اپيدمي تا پايان سال ۱۳۹۹ با تشخيص قطعي بيماري كوويد-۱۹ بر اساس آزمايش PCR وارد مطالعه شدند. اطلاعات مورد نياز از طريق سامانه ثبت موارد كوويد-۱۹ در استان همدان و ساير مؤسسات و سازمان هاي استاني و مركز آمار ايران جمع آوري شد. تحليل هاي آماري در دو بخش توصيفي و تحليلي صورت گرفت. براي نمايش توزيع موارد بيماري و جهت تجزيه ‌و تحليل نقاط داغ (Hot Spots) از آماره Getis-Ord G استفاده شد.يافته‌ها: يافته ها حاكي از آن بود كه در مجموع ۲۵۱۹۷ بيمار مشكوك به كوويد-۱۹ كه ۱۰۳۶۶ نفر از آنها بر اساس نتايج آزمايش PCR مثبت قطعي بودند، وارد مطالعه شدند. ۱۵۱۰ نفر از موارد مثبت قطعي بيماري دچار مرگ شدند. شهرستان تويسركان با ۱۷۵۶ مورد در ۱۰۰ هزار نفر داراي بيش ترين و شهرستان درگزين با ۱۱۲۶ مورد در ۱۰۰ هزار نفر داراي كم ترين ميزان بروز موارد مشكوك بيماري از ابتداي شروع اپيدمي تا پايان سال ۱۳۹۹ بوده اند. تراكم جمعيت، ميزان اشتغال، ميزان توسعه يافتگي، ميزان بي سوادي، فاصله از مركز استان، متوسط دماي هوا، تعداد روزهاي يخبندان، متوسط رطوبت هوا با ميزان بروز موارد مثبت كوويد-۱۹ در استان همدان ارتباط معني دار نشان دادند.نتيجه‌گيري: براساس نتايج اين مطالعه، مهم ترين متغيرهاي مرتبط با افزايش مرگ كوويد-۱۹ شامل افزايش تراكم جمعيت و ميزان توسعه يافتگي بودند. عوامل محيطي و موقعيت جغرافيائي شهرستان هاي استان در تعيين ميزان بروز و مرگ و مير ناشي از بيماري موثر بوده اند. تهيه نقشه هاي خطر با استفاده از GIS، مي‌تواند به برنامه‌ريزي پاسخ سريع به اپيدمي COVID-۱۹، تمركز برنامه‌هاي پيشگيري در مناطق پرخطر و ابداع راهبرد‌هاي لازم متناسب با روند اپيدمي براي كنترل COVID-۱۹ و همه‌گيري‌هاي مشابه در آينده كمك كند.