كاربست آينده‌نگاري در مديريت پايدار منابع آب زيرزميني در بخش كشاورزي حوضه كرخه‌عليا

امروزه كم‌آبي به‌ويژه در بخش كشاورزي از محرزترين مسائل در كشور ايران هست و در آينده بروز چالش‌هاي مختلف در وضعيت منابع آب امري اجتناب‌ناپذير است و بر اين اساس تصميم‌گيري درست و بهينه مستلزم مطالعه همه‌جانبه در آينده است كه انجام تحقيقات آينده‌نگاري را قابل‌توجيه مي‌كند. پژوهش حاضر يك تحقيق كاربردي، تك مقطعي و هنجاري است كه از رويكرد آينده‌نگاري براي مديريت پايدار منابع آب زير‌زميني در بخش كشاورزي حوضه كرخه‌عليا بهره برده شده است. جامعه آماري اين تحقيق تمام كارشناسان از نهادهاي دانشگاه، مركز تحقيقات و آموزش كشاورزي و منابع طبيعي استان، مديريت بانك كشاورزي، اداره كل منابع طبيعي و آبخيزداري استان لرستان و اداره محيط‌زيست شهرستان كوهدشت انتخاب شدند. در ابتدا با انجام مصاحبه‌هاي نيم ساختارمند به شناسايي مؤلفه‌هاي مؤثر بر مديريت پايدار منابع آب زيرزميني اقدام شد و در ادامه از تكنيك تحليل پيشران‌ها و با استفاده از نرم‌افزار MAC-MIC به شناسايي پيشران‌هاي مؤثر از بين مؤلفه‌هاي حاصل از مصاحبه اقدام شد. اين حوزه‌ها به ترتيب اولويت عبارت‌اند از توسعه زيرساخت‌ها براي جذب سرمايه‌گذاري‌ها و توسعه دانش و آگاه‌سازي بهره‌برداران از مشكلات منطقه (با ميزان امتياز اثرگذاري 26)، ارزش‌گذاري آب و حذف يارانه‌هاي مرتبط با آب در بخش كشاورزي (با كسب امتياز 21)، توسعه مشاغل غيرزراعي در جوامع روستايي (با ميزان امتياز اثرگذاري 28) و تقويت ارتباط نهادهاي مرتبط با آب (با ميزان امتياز اثرگذاري 29). نتايج نهايي اين تحقيق نشان داد كه لازمه تحقق پايداري منابع آب زير‌زميني توجه همزمان به چندين حوزه مختلف هست و اين تنوع را مي‌توان از متفاوت بودن ماهيت پيشران‌ها دريافت.