ارزيابي آثار اقتصادي - اجتماعي احداث سد بر روستاهاي پيرامون (موردمطالعه: سد ايوشان، شهرستان خرم‌آباد)

سدها با ايجاد تغييرات در زيست‌بوم‌هاي طبيعي و انساني پيرامون، همواره پيامدهايي را به دنبال داشته‌اند. لذا، هدف پژوهش حاضر ارزيابي آثار اقتصادي و اجتماعي سد ايوشان در استان لرستان بر روستاهاي هم‌جوار بود كه به شيوه پيمايش صورت پذيرفت. جامعه آماري پژوهش، خانوارهاي ساكن در روستاهاي محدوده سد ايوشان (ايوشان، چكمه‌سياه، گل‌دره و چغلوندرود عليا) بودند كه حجم نمونه با استفاده از جدول بارتلت و همكاران، 90 خانوار برآورد و متناسب با جمعيت هر روستاها به‌صورت تصادفي ساده در بين آن‌ها توزيع گرديد. در هر خانوار، سرپرست آن مورد پرسش قرار گرفت. ابزار گردآوري داده‌ها پرسش‌نامه‌اي محقق‌ساخته بود كه روايي صوري آن توسط پانل متخصصان موضوعي (اساتيد) موردبازنگري و تأييد قرار گرفت و پايايي آن نيز با انجام مطالعه راهنما با 25 سرپرست خانوار، خارج از محدوده تحقيق و محاسبه ضريب آلفاي كرونباخ (0.623 تا 0.879) به دست آمد. يافته‌ها نشان داد، احداث سد ايوشان مؤلفه‌هاي اقتصادي را تحت تأثير قرار داده كه اين اثرگذاري افزايشي بوده است. همچنين مؤلفه‌هاي اجتماعي نيز تحت تأثير احداث سد قرار گرفته‌اند كه تأثير سد بر مؤلفه نزاع و درگيري محسوس‌تر از ساير مؤلفه‌هاي اجتماعي بوده به‌نحوي‌كه نزاع و درگيري نسبت به گذشته كمتر (0.318-) شده است. تحليل مؤلفه‌هاي اقتصادي و اجتماعي در روستاهاي پيرامون حاكي از آن است كه ميزان تأثير سد بر هر يك از مؤلفه‌هاي اقتصادي و اجتماعي در روستاهاي پيرامون متفاوت است. در پايان با‌توجه‌به نتايج و وضعيت مؤلفه‌ها در روستاهاي موردمطالعه، پيشنهادهايي به‌منظور بهبود وضعيت ارائه شده است.