بررسي كارايي روش‌ هاي تصحيح اريبي در بهبود برونداد مستقيم دماي مدل ‌هاي CMIP بر روي ايران

مدل‌ هاي گردش كلي (GCMs) كم و بيش داراي اريبي هستند و يكي از تكنيك‌هاي مورد استفاده براي كاهش اريبي مدل‌ ها در بررسي پيامدهاي تغيير اقليم به‌كارگيري روش‌هاي تصحيح اريبي است. اين مطالعه كارايي پنج روش تصحيح اريبي شامل دو روش نسبت‌گيري و سه روش نگاشت چندك را براي دو متغير دماي كمينه و بيشينه در 46 ايستگاه همديد ايران طي دوره 1980-2014 با استفاده از مدل EC-Earth3-CC از سري مدل‌هاي CMIP6 مورد بررسي قرار مي‌دهد. نتايج نشان داد برونداد مستقيم مدل EC-Earth3-CC براي هر دو متغير دماي كمينه و بيشينه در تمامي پهنه‌هاي اقليمي ايران و همچنين متوسط اقليمي كشور داراي اريبي سرد (كم‌برآوردي) است. به‌طور كلي، پس از تصحيح اريبي، مقدار اريبي دو متغير دماي كمينه و بيشينه به‌شكل قابل‌توجهي كاهش يافت. روش‌هاي نسبت‌گيري نسبت به روش‌هاي نگاشت چندك بهبود بيشتري را در برونداد مستقيم مدل نشان دادند. بر اساس تحليل مقدار RMSE، روش‌هاي تصحيح اريبي در مقايسه با برونداد مستقيم به‌طور قابل‌توجهي خطا را كاهش مي‌دهند. به‌طوري‌كه پس از تصحيح اريبي، مقدار خطاي متغير دماي كمينه براي روش‌هاي نگاشت چندك تا 42 درصد و براي روش‌هاي نسبت‌گيري خطي و واريانس به‌ترتيب 70.38 و 67.93 درصد كاهش داشته است. مقدار خطاي دماي بيشينه نيز پس از تصحيح اريبي به‌ترتيب 59، 65.9 و 67.9 درصد كاهش داشته است. تصحيح اريبي سبب افزايش ضريب توافق (d) تا بيش از دو برابر در متوسط پهنه‌هاي اقليمي شده‌است. به‌طور كلي روش‌هاي تصحيح اريبي به‌كارگرفته‌شده در اين پژوهش دماي بيشينه را با دقت بالاتري نسبت به دماي كمينه برآورد مي‌كنند.