تحليل ناهمگني ساختار توده در فاز تحولي تشكيل زيراشكوب در جنگل‌هاي هيركاني

امروزه بررسي ساختار جنگل از مباحث مورد توجه و ضروري؛ به‌ويژه در راستاي اهداف جنگل‌شناسي نزديك به طبيعت است. اين پژوهش با هدف تحليل كمي پيچيدگي ساختار توده در فاز تحولي تشكيل زيراشكوب در جنگل‌هاي راش شرقي (Fagus orientalis Lipsky) خيرود نوشهر انجام شد. پس از جنگل گردشي اوليه، سه قطعه‌ يك هكتاري در فاز تحولي تشكيل زيراشكوب، انتخاب و آماربرداري صددرصد از كليه‌ پارامتر هاي توده شامل قطر برابر سينه درختان، زادآوري طبيعي، اندازه و پراكنش روشنه‌هاي پوشش تاجي و خشك دار ها انجام شد. به‌منظور تحليل پيچيدگي ساختار در توده هاي جنگلي از شاخص هاي پيچيدگي ساختار، كاكس، ضريب تغييرات و ضريب جيني قطر درختان استفاده شد. براساس نتايج پژوهش، در اين فاز تحولي، بيشترين و كمترين فراواني به‌ترتيب در طبقات قطري كم قطر و درختان قطور است و منحني پراكنش درختان به شكل نمايي كاهنده با شيب تند در طبقات كم قطر است. ميانگين حجم خشك دار، 30 مترمكعب و ميانگين ضريب روشنه‌ پوشش تاجي، 6/4 درصد به‌دست آمد. علاوه بر اين، ميانگين شاخص هاي ضريب جيني و ضريب تغييرات قطري به‌ترتيب 0/7 و 6 محاسبه شد كه با توجه به مقدار عددي شاخص هاي پيچيدگي و ضريب كاكس، نشان از پيچيدگي مطلوب در ساختار توده در اين فاز دارد. در زيراشكوب تشكيل شده، ميانگين فراواني، 306 اصله در هكتار بوده كه گونه‌ راش بيشترين فراواني را به‌خود اختصاص داده است. براساس نتايج، براي حفظ ناهمگني در جنگل هاي تحت مديريت ضمن نگهداشت درختان قطور در توده، ضرورت اجراي عمليات تنظيم آميختگي و تنك كردن از پايين پيشنهاد مي شود.