تأثيرتنظيم‌كننده‌هاي رشد بنزيل‌آدنين، تيديازورون و جيبرليك اسيد بر باززايي گياه شاه‌بلوط (Castanea sativa Mill.)

شاه‌بلوط (Castanea sativa Mill.) از گونه‌هاي بومي استان گيلان است. كشت درون شيشه‌اي شاه‌بلوط بومي به‌دليل بيماري‌هاي قارچي و چراي دام و ميزان زياد بذرهاي ناسالم، يكي از روش هاي مؤثر براي توليد انبوه اين گياه در معرض خطر انقراض است. هدف اين پژوهش تعيين محيط كشت بهينه جهت باززايي درخت شاه‌بلوط از طريق كشت بافت است. ﻣﺤﻴﻂهاي كشت مورد استفاده اين پژوهش شاملGD (Gresshoff Doy) ، DKW (Driver and Kuniyuki Walnut) (1 ﻣﻴﻠﻲﮔﺮم در ﻟﻴﺘﺮ *BA) و (Murashige Skoog)  MS (نصف غلظت نيتروژن) با سه تركيب هورموني مختلف (1 ﻣﻴﻠﻲﮔﺮم در ﻟﻴﺘﺮ +BA 0/1 ﻣﻴﻠﻲﮔﺮم در ﻟﻴﺘﺮ TDZ)؛ (0/5 ﻣﻴﻠﻲﮔﺮم در ﻟﻴﺘﺮ TDZ) و (1 ﻣﻴﻠﻲﮔﺮم در ﻟﻴﺘﺮ+GA3 0/1 ﻣﻴﻠﻲﮔﺮم در ﻟﻴﺘﺮ BA) بود. براي كشت درون شيشه‌اي شاه بلوط، از ﺟﻮاﻧﻪ‌ﻫﺎي ﺟﺎﻧﺒﻲ ﮔﻴﺎﻫﺎن ﻳﻚ ساله‌ رﺷﺪ ﻳﺎﻓﺘه در ﮔﻠﺨﺎﻧﻪ‌ استفاده شد. تجزيه و تحليل واريانس يك‌طرفه (ANOVA) براي بررسي تأثير محيط‌هاي كشت با تنظيم‌كننده‌هاي رشد گياه بر طول، تعداد برگ و ساقه ريزنمونه انجام شد. نتايج نشان داد كه طول ريزنمونه در محيط‌هاي كشت اختلاف معني‌داري دارد. اما در تعداد ساقه و برگ تفاوت معني‌داري مشاهده نشد. ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻘﺎﻳﺴه‌ ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ‌ﻫﺎ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از آزﻣﻮن توكي، تفاوت معني‌داري بين طول ريزنمونه در محيط كشت DKW با ساير محيط‌ها ﻧﺸﺎن داد. بنابراين ﻣﺤﻴﻂ ﻛـﺸﺖ DKW ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ 1 ﻣﻴﻠﻲﮔﺮم در ﻟﻴﺘﺮ BA، ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻣﺤﻴﻂ ﺑﺮاي باززايي و رشد طولي ريزنمونه‌هاي شاه بلوط مي‌باشد. در پژوهش حاضر، ازدياد درون شيشه‌اي شاه‌بلوط به‌عنوان روشي كارآمد براي توليد اين گونه معرفي شد. * اختصارات: بنزيل‌آدنين (BA)، جيبرليك اسيد (GA3)، تيديازورون (TDZ)