هم‌‌آوايي عصبي مادر_ كودك: تأثير جنسيت و موقعيت (رقابت/مشاركت): يك مطالعه هم زمان طيف‌‌نگاري كاركردي نزديك فروسرخ

مقدمه: هم‌آوايي عصبي ميان ‌فردي به ‌عنوان الگوهاي مشابه فعاليت مغزي بين والد و كودك، در يك ‌زمان مشخص ، تعريف مي‌شود كه با هم‌آوايي رفتاري و ارتباط موفق بين آن دو مرتبط است. افزايش هم‌آوايي عصبي والد و كودك در نواحي پيش پيشاني جلويي جانبي مي‌تواند زيربناي عصبي براي تسهيل حفظ توجه اشتراكي جهت پيش‌بيني قصد و عمل طرف مقابل در بازي‌هاي اشتراكي را فراهم نمايد. روش كار: اين پژوهش از نوع نيمه‌آزمايشي دو عاملي (يك عامل درون‌گروهي و يك عامل بين‌گروهي) بود كه بر روي هجده زوج مادر_كودك با ميانگين سني مادران 39 سال و ميانگين سني كودكان 64/8 سال با در نظر گرفتن معيارهاي ورود و خروج به ‌صورت در دسترس انتخاب و در آزمايشگاه ملي نقشه‌برداري مغز ايران طي سال‌هاي 1401 و 1402 انجام شد. براي سنجش ميزان هم‌آوايي عصبي مادر_كودك از ثبت هم‌زمان fNIRS در هنگام حل الگوهاي مكعب‌هاي كهس به ‌صورت انفرادي و اشتراكي استفاده شد. براي تحليل سيگنال‌ها از ضريب همبستگي ويولت براي دو نمودار زماني استفاده شد. براي آزمايش تحليل‌هاي آماري، از زبان برنامه‌نويسي R و بسته GlmmTB براي ساخت مدل خطي تعميم‌يافته استفاده گرديد. يافته‌ها: فاصله ضريب همبستگي بين موقعيت بازي همكارانه و بازي انفرادي 0/0217 بوده كه به لحاظ آماري معنادار بود. اين ضريب براي زوج مادر_پسر 0/0218 بوده كه به لحاظ آماري معنادار و براي زوج مادر دختر 0/0215 بوده كه به لحاظ آماري معنادار، گزارش نشد. نتيجه ‌گيري: هم‌آوايي عصبي والد و كودك در نواحي پيش پيشاني جلويي جانبي دو طرفه در موقعيت همكاري بالاتر از موقعيت انفرادي بوده و اين افزايش در زوج مادر و پسر به لحاظ آماري معنادار بود؛ اما در زوج مادر و دختر به لحاظ آماري معنادار نبود. پژوهش‌هاي بيشتري با نمونه‌هاي بزرگ‌تر و اطلاعات بيشتري از ويژگي‌هاي شخصيتي و موقعيتي والد كودك براي تبيين بيشتر اين پديده مفيد خواهد بود.