تحليل هم‌استنادي و هم‌رخدادي توليدات علمي حوزه آلودگي آب

سابقه و هدف: تحليل هم‌استنادي و هم‌رخدادي واژگان مي‌تواند به شناسايي مقالات شاخص هر حوزه موضوعي كمك‌رسان باشد. بنابراين هدف از انجام پژوهش حاضر شناسايي روند موضوعي موجود در شبكه‌ي هم‌استنادي و هم‌رخدادي واژگان مقالات برجسته‌ي حوزه آلودگي آب در جهان است. مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر از لحاظ هدف كاربردي، از لحاظ نوع، توصيفي بوده و با استفاده از تحليل هم‌استنادي و هم‌رخدادي واژگان انجام گرديد. جهت درك بهتر مطالعات حوزه آلودگي آب و ترسيم نقشه‌ي علمي اين حوزه كليه مقالات منتشر شده (۲۸۰۹۵ مدرك) در پايگاه Web of Science در بازه زماني ۲۰۲۲- ۲۰۱۱ ميلادي و در تاريخ ۲۰ مرداد ۱۴۰۲ بازيابي شدند. از نرم ‌افزار Citespace جهت تحليل و ترسيم نقشه‌هاي هم‌ استنادي و از نرم‌ افزار VOSviewer جهت تحليل و ترسيم نقشه‌هاي هم‌رخدادي واژگان مقالات حوزه آلودگي آب استفاده گرديد. يافته‌ها: در كل ۲۴۵ پيوند هم‌ استنادي بين ۱۰۱ مدرك در شبكه هم‌استنادي مقالات برقرار است. مقالات برتر حوزه آلودگي آب در بازه زماني مذكور ۱۲ خوشه موضوعي را تشكيل دادند. نتايج هم‌استنادي مدارك حوزه آلودگي آب نشان از تشكيل مهم‌ترين خوشه (خوشه شماره ۰) در سال ۲۰۱۴ و با موضوع آب آشاميدني، حذف آرسنيك از آب آشاميدني، آلودگي آب‌ هاي زيرزميني دارد. بيشترين تعداد خوشه (۵ خوشه از تعداد كل ۱۲ خوشه) در بازه زماني ۲۰۱۹-۲۰۱۷ تشكيل شده است. نتايج هم‌رخدادي واژگان نشان داد، كه خوشه شماره ۱ با ۶۵ عضو و با موضوع روش‌هاي مختلف تصفيه فاضلاب مهم‌ترين موضوعي است كه در مقالات به آن پرداخته شده است. اصطلاحات water pollution ، adsorption و water quality به ترتيب با ۲۱۷۷، ۲۱۳۶ و ۹۴۵ فراواني از بيشترين ميزان هم‌رخدادي نسبت به ساير اصطلاحات برخوردارند. نتيجه‌گيري: خوشه‌هاي مختلفي در اين پژوهش شكل گرفت كه تمركز بيشتر آن‌ها بر روي حذف آلودگي از آب به شيوه‌هاي مختلف و با استفاده از جديدترين روش‌ها است. اين نتايج مي‌تواند گامي موثر در صرفه‌جويي وقت و هزينه مسئولين جهت سياست ‌گذاري‌هاي لازم باشد.