بررسي تأثيرات رود بادهاي وردسپهري بر پرواز هواپيماها

دانش آب‌وهواشناسي از طريق شناخت وضعيت جوي و تأثير آن بر حمل‌ونقل هوايي كاربرد دارد. رود بادهاي وردسپهري بسترساز پديده‌هاي تلاطم هواي صاف (CAT) و چينش قائم باد، هستند؛ لذا در اين پژوهش اثرات آن‌ها بر پرواز هواپيماها بررسي شد. منطقه موردمطالعه، كشور ايران و مسيرهاي پروازي كرمانشاه، اهواز و زاهدان به تهران است. داده‌هاي پژوهش شامل نقشه‌هاي برش مقطع عمودي (نمايه) رود باد، ميانگين روزانه مؤلفه‌هاي مداري (U-Wind) و نصف‌النهاري باد (V-Wind) براي بازه زماني زمستان 1398 شمسي از طريق پايگاه‌هاي داده محيطي NOAA/NCEP اخذ شد. همچنين اطلاعات مسير پروازي از سامانه‌هاي FlightRadar24 و Flightaware دريافت شدند. ابتدا با استفاده از نقشه‌هاي برش مقطعي عمودي، روزهاي حاوي رود باد مداري قوي استخراج و ميانگين موقعيت قرارگيري هسته رود باد، در مؤلفه‌هاي باد مداري و نصف‌النهاري، سطح نيواري 200 هكتوپاسكال تشخيص داده شد. ليست پروازها تهيه و نقشه‌هاي مؤلفه مداري باد توليد گرديدند. در نهايت ارتفاع پروازها با تراز جريانات رود بادها مقايسه و تأثير يا عدم تأثير رود باد بر پروازها موردمطالعه قرار گرفت. بر اساس نتايج پژوهش تمامي رود بادها باعث ايجاد تلاطم براي همه پروازها شدند و كاهش سرعت براي پروازهاي مسيرهاي اهواز، زاهدان و بندرعباس به تهران و افزايش سرعت پروازهاي مسير كرمانشاه - تهران را متناسب با جهت و نوع وزش رود بادها، در پي داشتند. همچنين مشخص گرديد كه همه رود بادها داراي سرعتي بيشتر از 90 نات بوده‌اند، لذا ظرفيت ايجاد تنش و تلاطم‌هايي همچون CAT در آن‌ها ديده شد.