بررسي تنوع آناتوميك سينوس اسفنوئيد و ساختارهاي مجاور آن با استفاده از CBCT در جمعيت شمال شرق ايران

مقدمه: سينوس اسفنوئيد، ناحيه شايعي جهت جراحي سينوسهاي پارانازال است. اين سينوس و ساختارهاي حياتي مجاور آن تنوعات آناتوميك زيادي را نشان مي دهند. آگاهي از وجود  اين تنوعات مي تواند عوارض اعمال جراحي فانكشنال اندوسكوپيك سينوس را متاثر سازد. مواد و روش ها : تعداد ۱۲۰تصوير توموگرافي كامپيوتري با اشعه مخروطي (CBCT) متعلق به 57 زن (47.5 درصد) و 63 مرد (52.5 درصد) با ميانگين سني 13.84±۰۰/۳۹ سال، با استفاده از نرم افزار Romexis viwer 3.8.0 مورد بررسي قرار گرفتند. در مورد هر نمونه متغيرهاي زير در دو جنس و سنين مختلف ارزيابي و مقايسه شدند: گسترش پنوماتيزاسيون سينوس اسفنوئيد نسبت به سلا تورسيكا، گسترش يا عدم گسترش پنوماتيزاسيون به زوايد كلينوئيد و پتريگوئيد و يكطرفه يا دوطرفه بودن آن، وجود يا عدم وجود پروتروژن، دهيسنس يا سپتاي متصل به عصب در مورد كانال اپتيك(OC)، كانال ويدين(VC) و فورامن روتوندوم (FR) و يك طرفه يا دوطرفه بودن آن، وجود يا عدم وجود پروتروژن، دهيسنس يا سپتاي متصل به عصب در مورد كانال كاروتيد (CC) و يك طرفه يا دوطرفه بودن آن جهت آناليز آماري ازآزمونهاي آناليز واريانسي يك عاملي(F)، تي مستقل، كاي اسكوئر و دقيق فيشر استفاده شد.  سطح معناداري برابر 0/05 تعيين شد.يافته­ها: شايعترين وضعيت پنوماتيزاسيون سينوس اسفنوئيد نسبت به سلا تورسيكا، نوع post-sellar (69/1 درصد) بود. بين الگوي پنوماتيزاسيون سينوس اسفنوئيد نسبت به سلا تورسيكا و پروتروژن(P=0.001)/ دهيسنس(P=0.032)/ سپتاي(P=0.027) متصل به CC و نيز دهيسنس VC (P=0.023) ارتباط معني داري وجود داشت. پنوماتيزاسيون زوائد كلينوئيد نيز ارتباط معني داري با پروتروژن OC (P=0.002)، FR (P=0.002) و CC (P=0.024)داشت. پنوماتيزاسيون زوائد پتريگوئيد و  بال بزرگ اسفنوئيد هم با پروتروژن  VC ، FR (۰۰۱/۰p ) و پروتروژن/ دهايسنس/ سپتاي متصل به CC، ارتباط معني داري داشتند. (P 0.05) الگوي پنوماتيزاسيون سينوس اسفنوئيد مستقل از جنس بود.(0/168=p)نتيجه گيري: شيوع بيشتر تنوعات پرخطر در جمعيت شمال شرق ايران، حاكي از ريسك بالاي ايجاد عوارض جدي حين جراحيهاي اين ناحيه  دارد.