نمود صورت هاي مثالي ازلي در «طريقت نامه» عمادالدين فقيه كرماني

كارل گوستاو يونگ، روانپزشك مشهور سوئيسي، قائل به گونه‌اي ديگر از ضمير ناخودآگاه است كه مبيّن انديشه‌ها و آرزوهاي كام نيافته و هراس فردي نبوده، بلكه مخزن گرايش‌ها و افكاري است كه در نزد همه ابناء بشر مشترك هستند. شناخت ضمير ناخودآگاه كه يونگ آن را ناخودآگاه جمعي مي‌ناميد، از جمله با مطالعه اسطوره‌هاي ملل مختلف ميسر مي‌شود كه تمايلات و انديشه‌هاي فرا فردي بشر را متجلي مي‌كنند. يونگ با مطالعه گسترده در نظام‌هاي اسطوره‌اي در فرهنگ‌هاي گوناگون، مجموعه‌اي از تصاوير ذهني جهان‌شمول را تدوين كرد كه در مكتب او با نام كهن‌الگو مشخص مي‌شوند. تفحص در كهن‌ الگوها نه فقط راهي براي فهم الگوهاي عام رفتار بشر، بلكه همچنين شيوه‌اي براي قرائت نقادانه متون ادبي و آثار هنري است. طريقت‌نامه عمادالدين فقيه كرماني از جمله مثنوي‌هاي عارفانه قرن هشتم هجري است كه از منظر نقد كهن‌ الگويي ارزش پژوهش و مطالعه دارد. در اين مقاله قصد داريم صورت‌هاي مختلف سنخ‌هاي باستاني (كهن‌ الگوها) را در آن مورد تحليل و بررسي قرار دهيم و اين پژوهش با روش توصيفي- تحليلي و با استفاده از منابع كتابخانه‌اي با هدف شناخت و بررسي كهن‌الگوهاي اصلي و فرعي طريقت‌نامه شاعر مذكور صورت گرفته است و در اين تحقيق، مشخص گرديد كه مهم‌ترين كهن‌ الگوهاي به كار رفته در مثنوي طريقت نامه، شامل پير خرد، نقاب، سايه و نوزايي يا تولد مجدد مي‌شوند.