• شماره ركورد
    1364033
  • عنوان مقاله

    امكان‌سنجي نهاد «معافيت از مجازات» در ارتباط با محكومان بيمار در فقه اماميه و حقوق ايران

  • پديد آورندگان

    نصرالهي ، محمدعلي دانشگاه آزاد اسلامي واحد يزد - گروه حقوق , مزيدي شرف‌آبادي ، علي دانشگاه آزاد اسلامي واحد يزد - گروه حقوق

  • از صفحه
    222
  • تا صفحه
    249
  • كليدواژه
    بزه‌كار , بيماري جسمي و رواني , معافيت از مجازات , بيماري ‌سخت‌درمان و لاعلاج
  • چكيده فارسي
    بسياري از محكومان كيفري قبل از اجراي مجازات و يا در زمان تحمل كيفر مبتلابه بيماري مي‌شوند و ادعا مي‌كنند كه توان ‌تحمل ‌كيفر را ندارند. ماده 502 قانون آئين دادرسي كيفري مصوب 1392 بيماري جسمي‌ و‌ رواني محكوم‌عليه را به‌عنوان معيار عدم‌ تحمل‌ كيفر پيش‌بيني كرده است. بيشترين حمايت قانوني در نظر گرفته‌شده در اين ماده، تبديل مجازات محكومان بيمار در جرائم تعزيري است. تعيين نهاد معافيت از مجازات در قانون‌ مجازات ‌اسلامي با احراز جهات قانوني داراي سابقه است. ليكن، سازوكار معافيت ‌از مجازات در مرحله اجراي حكم و به دليل بيماري محكوم‌عليه پيش‌بيني‌نشده است. برخي از موازين و الزامات حقوق بشري بر منع اجراي مجازات محكومان بيمار تأكيد دارند. باوجود ضرورت معافيت محكومان بيمار از مجازات و عدم ‌پيش‌بيني آن از سوي قانون‌گذار، تاكنون هيچ‌گونه پژوهشي در اين خصوص صورت ‌نگرفته است. به همين دليل، در اين مقاله با تحليل مباني فقهي و حقوقي عدم‌ تحمل‌ كيفر و نيز با توجه به اهداف مجازات‌ها در حقوق كيفري اسلام، امكان يا عدم ‌امكان به‌كارگيري نهاد معافيت از مجازات محكومان بيمار را در حدود، قصاص، ديات و تعزيرات بررسي مي‌كنيم. نتيجه اين‌كه حداقل در خصوص جنون و بيماري‌هاي ‌سخت‌درمان و علاج ناپذير در ‌محكوميت بعضي از مجازات‌ها امكان معافيت‌ از ‌مجازات وجود دارد و پيش‌بيني اين موضوع در ماده 502 قانون آئين ‌دادرسي‌ كيفري در كنار تبديل مجازات ضروري است.
  • عنوان نشريه
    پژوهش هاي فقه و حقوق اسلامي
  • عنوان نشريه
    پژوهش هاي فقه و حقوق اسلامي