مقايسه تطبيقي مؤلفه هاي اخلاقي با معماري بازار ايراني مطالعه موردي: بازار كرمان و سمنان

زمينه: بازار ايراني به عنوان مهدِ اقتصادي_اجتماعي و فرهنگي در اكثر جوامع از ارزش والايي برخوردار بوده و نيز با صفات خاصه خود داراي هويت برجسته اي مي باشد. امروزه به دليل تغيير در ساختار فضاهاي شهري، دگرگوني الگوهاي اخلاقي1 زندگي مردم و عدم انطباق مناسب با فضاي كالبدي سنتي، بازار درمعرض خطر تبديل به فضايي جدا افتاده بدون توجه به جنبه هاي كالبدي و عملكردي گذشته آن، با رويكرد اخلاقي قرار گرفته است. اين پژوهش بر آن است تا با مطالعه بازار سنتي، ضمن تبيين جايگاه آن به بررسي و استخراج معنا و كالبد با استفاده از مؤلفه هاي اثر گذار اخلاقي منبعث از آموزه هاي اسلامي بپردازد. نمونه هاي بررسي شده در اين مقاله بازار سمنان و بازار كرمان مي باشد.  شيوه توصيفي_ تحليلي با رويكرد كيفي و نگرش كالبدي در اين تحقيق مورد استفاده گرفته است. با استفاده از مطالعات كتابخانه اي، ميداني و بررسي اسناد تاريخي و در بخش تحليل با منطق قياسي اطلاعات در بخش ادبيات و پيشينه پژوهش گردآوري شده است. نتيجه گيري: نتايج نشان مي دهد ارزش هاي فضايي و معنايي در قسمت هاي مختلف بازار، با توجه به نقش هر قسمت تفاوت هاي اساسي دارد. لذا لزوم توجه به تغييرات و پيامدهاي حاصل از جنبۀ كالبدي و عملكردي، براي افزايش ويژگي اجتماع2 پذيري بازار مشهود و ضروري است. بر اساس نتايج به دست آمده، اين اصول با رويكرد اخلاقي در دو بخش سلبي و ايجابي قابل تفكيك است كه از مهم ترين آنها مي توان به ضرورت پرهيز از تظاهر3 بازار، تعريف حداقلي از نقش فراغتي بازار، تركيب نقش اجتماعي- فرهنگي در بازار با مسجاد و قابليت بازار براي تعظيم شعائر ديني و ... اشاره كرد. اين اصول به خوبي در شهرهاي سنتي قابل مشاهده است.