تأثير رشد جمعيت بر رشد اقتصادي با فرض درون‌زايي هم‌زمان جمعيت و تكنولوژي

با بررسي صورت‌گرفته، اكثر مطالعات در ادبيات موضوع، به‌طور خاص بر تغييرات جمعيتي برون‌زا تمركز دارند. تنها در تعداد محدودي از مطالعات تغييرات جمعيتي درون‌زا فرض شده است. در الگوي بسط داده شده در اين پژوهش علاوه‌بر اين‌كه جمعيت در الگوي رمزي به‌صورت درون‌زا فرض شده است، سطح تكنولوژي نيز به صورت يك تابع سيگمويد تابعي از جمعيت است و عملاً با اين فرض تكنولوژي نيز درون‌زا مي‌باشد. پس از بسط الگوي رشد درون‌زاي رمزي با وجود رشد جمعيت و تكنولوژي درون‌زا به‌صورت هم‌زمان به حل مسأله ديناميكي، (تشكيل تابع بلمن و حل بهينه اين تابع هدف) پرداخته و نرخ رشد جمعيت بهينه در حالت پايا محاسبه شده است. با توجه به فروض درنظر گرفته نرخ رشد بهينۀ جمعيت براي اقتصاد ايران حدود 2% برآورد شده است. با توجه به داده‌هاي 1346-1401 ميانگين بلندمدت رشد اقتصادي تحقق‌يافته براي اقتصاد ايران 3.5% (براساس داده‌هاي توليد ناخالص داخلي به قيمت ثابت سال 1395) و رشد جمعيت تحقق‌يافته 2% محاسبه شده است. اين درحالي است كه با نرخ رشد بهينۀ جمعيت بلندمدت 2% در سال براي اقتصاد ايران بايد نرخ رشد بهينه بلندمدت اقتصادي 4.3 محقق گردد. اين اختلاف رشد اقتصادي تحقق‌يافته و بهينه مي‌تواند به‌دليل تأثيرپذيري كم تكنولوژي از جمعيت باشد كه كارايي نيروي كار را كاهش داده و باعث اختلاف رشد اقتصادي بهينه و تحقق‌يافته شده است.