تحليل اثر ناترازي بودجۀ دولت بر رفاه اقتصادي در ايران

ناترازي بودجه و تغييرات آن مي‌تواند منجر به تغيير برنامه‌هاي رفاه اجتماعي و اقتصادي نظير مراقبت‌هاي بهداشتي، آموزشي و تأمين اجتماعي شود. اين امر مي‌تواند بر كيفيت زندگي شهروندان، فقر و نابرابري اثر گذاشته و رفاه اقتصادي را تحت‌تأثير قرار دهد. در اين راستا هدف پژوهش حاضر بررسي نقش ناترازي بودجۀ (عمومي، سرمايه‌اي و عملياتي) دولت بر رفاه اقتصادي در ايران در دورۀ 1357 -1400 مي‌باشد. بدين‌منظور الگوي پژوهش با استفاده از روش خودرگرسيوني با وقفه‌هاي توزيعي غيرخطي (نامتقارن) در دو قالب برآورد شده است. براي محاسبۀ رفاه اقتصادي نيز از شاخص جامع IEWB استفاده شده است. ناترازي بودجۀ عمومي، عملياتي و سرمايه‌اي دولت نيز داراي روندي نوساني است. نتايج بلندمدت حاكي از آن است كه ناترازي بودجۀ عمومي، سرمايه‌اي و عملياتي دولت بر رفاه اقتصادي نامتقارن است. به‌نحوي‌كه نخست، كاهش‌ها‌ در ناترازي بودجۀ عمومي با اثري معكوس (مطلوب) بر رفاه اقتصادي همراه بوده و افزايش‌ها در آن اثر معناداري ندارد. دوم، افزايش‌ها‌ در ناترازي سرمايه‌اي بودجه با اثر مطلوب همراه بوده و اندازه‌گذاري آن از اثرگذاري نامطلوب كاهش‌ها در ناترازي سرمايه‌اي بودجه بيشتر است. سوم، افزايش‌ها در ناترازي عملياتي بودجه به اثري مطلوب بر رفاه اقتصادي همراه است و اين درحالي است كه كاهش‌ها در آن اثرگذار نيست. درآمد سرانه و رشد اقتصادي نيز مطابق با انتظار به‌‌‌‌طور مستقيم بر رفاه اثرگذارند.