ارزيابي خواص فيزيكوشيميايي، مكانيكي و ضدميكروبي فيلم خوراكي ژلاتين حاوي اسانس پونه

سابقه و هدف: به منظور كاهش استفاده از آنتي‌بيوتيك‌ها، افزودني‌ها و نگهدارنده‌هاي شيميايي مي‌توان در تركيب بسته‌بندي‌ها از مواد ضدميكروبي طبيعي استفاده نمود. در پژوهش‌هاي مربوط به ساخت و ارزيابي فيلم‌هاي خوراكي در سال‌هاي اخير استفاده از انواع اسانس (مانند اسانس ميخك، دارچين، زنجبيل و ريحان) براي محافظت ميكروبي، به تعويق انداختن فساد مواد غذايي (شيميايي و ميكروبي) و كاهش ضايعات غذايي جايگاه قابل توجهي به دست آورده‌اند. فيلم‌هاي حاوي ژلاتين مقاومت مكانيكي مناسبي دارند و اين ماده به دليل داشتن خاصيت تشكيل ژل(وجود آمينواسيدهاي پرولين و هيدروكسي پرولين) مي‌تواند در توليد فيلم خوراكي مورد استفاده قرار گيرد. با توجه به فراواني و در دسترس بودن پونه در كشورمان و با توجه به قيمت ارزان ژلاتين، اين نوع تركيب فيلم سابقه پژوهشي ندارد و مي تواند الگويي جهت استفاده زياد آن در مواد غذايي قرار بگيرد.مواد و روش ها: در اين پژوهش به بررسي تاثير غلظتهاي مختلف اسانس پونه بر پايه ژلاتين و ارزيابي ويژگيهاي فيلم خوراكي پرداخته شد. متغير مستقل شامل غلظتهاي مختلف اسانس پونه (0%، 1.25%، 2.5% و 3.75%) و متغيرهاي وابسته شامل آزمايشات فيزيكوشيميايي(حلاليت، نفوذپذيري به بخار، ضخامت و كدورت)، آزمايشات مكانيكي(ازدياد طول تا نقطه شكست، مقاومت به كشش و مودل يانگ)، خاصيت آنتي اكسيداني و فعاليت ضدميكروبي فيلم هاي خوراكي بود. تمامي آزمايشات در سه تكرار (3=n) با نمونه‌گيري كاملاً تصادفي انجام شد. آناليز واريانس يكطرفه (ANOVA) و مقايسه ميانگين داده‌ها براساس آزمون چند دامنه‌اي دانكن با استفاده از نرم افزار Minitab18 در سطح احتمال 0.05 انجام گرفت.يافته ها: در اين تحقيق بالاترين ميزان استحكام كششي و ازدياد طول در نقطه شكست در تيمار 2.5% بود. در تيمارهاي فيلمها، كمترين ميزان حلاليت و نفوذپذيري به ترتيب در غلظت 3.75% و 1.25% اسانس مشاهده شد. در تمامي تيمارها كدورت معني دار نبود و در غلظت اسانس 2.5% بيشترين مقدار را در بين تيمارها به خود اختصاص داد. مقدار ضخامت در غلظت اسانس3.75% بيشترين مقدار 0.058 ميلي‌ متر بدست آمد كه در همه تيمارها معني دار نبود(0.05 p). در تمامي تيمارهاي فيلم هاي خوراكي خاصيت آنتي اكسيداني معني دار بود(0.05 p). بيشترين قطر هاله بازدارندگي در روش ديسك انتشاري در غلظت اسانس 3.75% مربوط به استافيلوكوكوس آورئوس با متوسط mm 18.26 بود. متوسط قطر هاله براي سودوموناس آئروژينوزا و اشريشياكلي به ترتيب 8.27 و 8.9 ميلي‌متر گزارش شد.نتيجه گيري: نتايج حاصل از اين تحقيق نشان داد افزودن اسانس پونه به فيلم ژلاتيني در غلظت 2.5 درصد، علاوه بر مهار رشد و تكثير باكتريها، فيلمهايي با استحكام كافي ايجاد كرده و همچنين در مواد غذايي كه قابليت فسادپذيري را دارا مي باشند استفاده دارد.