نقش ظواهر الفاظ و آرايه‌هاي ادبي در فهم توصيفات نهج‌البلاغه

بسياري از سخنان امام علي (ع) در نهج‌البلاغه در غالب وصف آمده است مانند توصيف خداوند، پيامبر و غيره. با توجه به آن‌كه وصف در ادبيات عربي يكي از فنون مهم شاعري در كنار مدح، هجو و رثاء است تأكيد اين مقاله بر آن است كه توصيفات نهج‌البلاغه علاوه بر بعد فلسفي، كلامي و عرفاني از حيث ادبي نيز به دقّت مطالعه شود تا روشن گردد بررسي آن از اين منظر چه ثمره فقه الحديثي را به همراه دارد. اين مقاله دو راه را در جهت درك بهتر توصيفات نهج‌البلاغه در اختيار ما قرار مي‌دهد: يكي پرداختن به ظواهر الفاظ و ديگري پرداختن به آرايه‌هاي ادبي است زيرا ظواهر الفاظ داراي معاني هستند كه گاه به‌صورت آشكار آن را مي‌رساند و گاه به‌صورت لوازمي كه به همراه آنان است. آرايه‌هاي ادبي از قبيل تشبيه، مجاز، استعاره و كنايه نيز هر يك اقتضائاتي را در رساندن معنادارند كه با توجّه به آن‌ها به فهم بهتري در معناي توصيفات نهج‌البلاغه مي‌توان رسيد.