كاربست تحليل مضموني در كشف شبكه مضموني ايمان در قرآن

بي ترديد، ايمان موهبت الهي است كه انسان به‌وسيله آن مي‌تواند مسير سعادت و تعالي را پيش گيرد. ازاين‌رو مقوله ايمان كه فعل اختياري نفس است، از مهم‌ترين موضوعات اعتقادى در اديان مختلف به شمار مي آيد. پيشينيان افعال اختياري را تنها، نتيجه عامل معرفتي مي دانستند؛ اما تتنس فيلسوف و روان‌شناس آلماني، نفس انسان را داراي سه ساحت مستقل و هم‌عرض معرفتي، عاطفي و ارادي دانسته و معتقد است تأثير متقابل اين ساحات در تحقق فعل اختياري ازجمله ايمان آوري حائز اهميت است. پژوهش حاضر با تكيه بر روش «تحليل مضمون» به بررسي اين امور از منظر قرآن پرداخته است. در اين راستا، 18 مضمون كليدي به‌عنوان زمينه هاي ايمان، از قرآن استخراج و در سه ساحت «معرفتي، عاطفي و ارادي» طبقه بندي و موردبررسي و تبيين قرار گرفت. يافته هاي پژوهش نشان مي‌دهد ايمان، محصول تركيب ابعاد سه‌گانه معرفت، عاطفه و اراده است و اين سه بُعد در هم اثرگذارند.