كاربست روايات سبب نزول در تفسير روض‌الجنان و روح الجنان

دانش اسباب‌النزول به‌مثابه يكي از ابزارهاي فهم مضامين قرآن، تأثير مهمي در سير تطور نگارش كتب تفسيري داشته است. يكي از موضوعات مهمي كه در بازخواني انتقادي رويكردهاي معاصر به اسباب‌النزول ضروري به نظر مي‌رسد، ترسيم چگونگي اهتمام مفسران در ميراث فرهنگي دانش تفسيراست. تفسير «روض‌الجنان و روح الجنان» ابوالفتوح رازي يكي از كتب تفسيري شيعي قرن ششم با رويكرد كلامي- اجتهادي است. پژوهش حاضر با روش توصيفي- تحليلي به نقش روايات سبب نزول و ميزان تأثير فضاي فرهنگي آن دوره در فهم آيات قرآن كريم  پرداخته است. يافته‌هاي پژوهش حاكي از آن است كه عنايت و اهتمام ويژه‌ي ابوالفتوح رازي به روايات سبب نزول به‌گونه‌اي است كه در نظر او اين‌گونه روايات پيوند وثيقي با فرهنگ عصر نزول دارد؛ به‌گونه‌اي كه براي فهم بهتر آيات قرآن كريم  به روايات بسياري اعتماد كرده و از آن در ارزيابي محتوايي يا متني مدد گرفته است، اين تا جايي است كه برخي روايات سبب نزول را نيز در فهم آيات ناكارآمد دانسته و معيارهايي را براي نقد روايات اتخاذ كرده است كه نوشتار حاضر بيان كاركردها و معيارهاي نقادانه ابوالفتوح رازي و ميزان كمي هر يك از اين كاربست‌ها را تشريح مي‌كند.