اثر ورمي كمپوست و نانوسيليكون بر عملكرد و برخي صفات بيوشيميايي و فيزيولوژيك گلرنگ (.Carthamus tinctories L) در شرايط قطع آبياري

به‌منظور بررسي اثر ورمي‌كمپوست و نانوسيليكون بر عملكرد و برخي صفات بيوشيميايي و فيزيولوژيكي ‏گلرنگ در شرايط قطع آبياري، آزمايشي به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح پايه بلوك‏ كامل تصادفي با سه ‏تكرار در مزرعه پژوهشي دانشگاه محقق اردبيلي در سال 99-1398 اجرا شد. فاكتورهاي آزمايشي سطوح ‏آبياري (آبياري‌كامل به‌عنوان شاهد، قطع آبياري در50% مراحل تكمه‌دهي و گلدهي به‌ترتيب به‌عنوان ‏محدوديت شديد و ملايم آبي بر اساس كد 55 و 65 مقياس ‏BBCH‏)، محلول‌پاشي نانواكسيد سيليكون ‏‏(محلول‌پاشي با آب به‌عنوان شاهد، كاربرد 25 و 50 ميلي‌گرم در ليتر) و كاربرد ورمي‌كمپوست (عدم مصرف ‏به‌عنوان شاهد، كاربرد 4 و 8 تن درهكتار) را شامل مي‌شدند. نتايج نشان داد بالاترين سطح از كاربرد ‏نانوسيليكون در شرايط آبياري كامل، به‌ترتيب74 و 145درصد محتواي كلروفيلa ‎‏ و ‏‎ b‎نسبت به عدم كاربرد ‏نانوسيليكون در شرايط قطع آبياري در مرحله تكمه‎‌‎دهي افزايش داد. مقايسه ميانگين‌ها نشان داد قطع آبياري ‏در مرحله تكمه‌دهي در بالاترين سطح از كاربرد ورمي‌كمپوست، محتواي پرولين و قندهاي محلول (به‌ترتيب ‏‏149 و 99 درصدي) و فعاليت آنزيم‌هاي آنتي اكسيداني كاتالاز، پراكسيداز و پلي‌فنل اكسيداز (به‌ترتيب 103، ‏‏82 و94‏‎ ‎درصدي) نسبت به عدم كاربرد ورمي‌كمپوست در شرايط آبياري كامل افزايش داد. همچنين بالاترين ‏سطح از كاربرد ورمي‌كمپوست در شرايط آبياري كامل محتواي كلروفيل ‏a، عملكرد كوانتومي و عملكرد دانه ‏را به‌ترتيب 61 ،62 و 119 درصد نسبت به عدم كاربرد ورمي‌كمپوست در شرايط قطع آبياري در مرحله ‏تكمه‌دهي افزايش داد. به نظر مي‌رسد كاربرد ورمي‌كمپوست و نانوسيليكون مي‌تواند به‌دليل بهبود صفات ‏فيريولوژيكي و بيوشيميايي، عملكرد را تحت شرايط محدوديت آبي افزايش دهد. ‏