بررسي اثر اليسيتورهاي متيل جاسمونات و اسيد ساليسيليك بر عملكرد و اجزاي عملكرد كينوا (.Chenopodium quinoa Wild) تحت سطوح آبياري

استفاده از فناوري‌هاي نوين در كشاورزي از قبيل اليسيتورهاي زيستي، رويكردي ارزشمند در تخفيف اثر تنش خشكي است. با هدف بررسي عملكرد و برخي خصوصيات فيزيولوژي كينوا در پاسخ به سطوح مختلف آبياري با استفاده از اليسيتورهاي متيل جاسمونات و اسيد ساليسيليك، پژوهشي در مزرعه تحقيقاتي دانشگاه زابل به‌صورت كرت هاي خردشده در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي با سه تكرار در سال 1399 اجرا گرديد. عامل اصلي آبياري در سه سطح شامل: آبياري معادل 100 (شاهد)، 75 و 50 درصد نياز آبي گياه و عامل فرعي محلول پاشي در 6 سطح شامل: شاهد (محلول پاشي با آب مقطر بدون مصرف اتانول)، حلال اتانول 70%، اسيد ساليسيليك 0.5 ميلي مولار، متيل جاسمونات 0.5 ميلي مولار، اسيد ساليسيليك 1 ميلي مولار و متيل جاسمونات 1 ميلي مولار بود. صفات تعداد شاخه بارور و نابارور در بوته، تعداد خوشه در واحد سطح، تعداد دانه در خوشه، وزن هزار دانه، محتواي نسبي آب برگ، شاخص كلروفيل و عملكرد دانه موردبررسي قرار گرفت. پاسخ فيزيولوژيكي گياه از نظر محتواي نسبي آب برگ تحت شرايط آبياري 100 و 75 درصد نياز آبي گياه بهبود يافت. افزايش 2 برابري غلظت اليسيتورها، صفات عملكردي و غير عملكردي را افزايش داد. محلول‌پاشي 1 ميلي مولار متيل جاسمونات به‌طور قابل‌توجهي باعث افزايش عملكرد (2929.3 كيلوگرم در هكتار) و صفات تعداد شاخه بارور (8.9 عدد)، تعداد خوشه در مترمربع (225.6 عدد)، تعداد دانه در خوشه (901.4 عدد) و شاخص كلروفيل برگ (46.84) شد. استفاده از اسيد ساليسيليك 1 ميلي مولار نيز بهترين پاسخ را بعد از متيل جاسمونات در تمامي صفات سبب شد. بر اساس نتايج، تأثير برهمكنش آبياري و محلول پاشي، بر كليه ويژگي هاي موردبررسي به‌جز وزن هزار دانه، محتوي نسبي آب برگ و محتوي كلروفيل معني دار شد. با محلول پاشي 1 ميلي مولار متيل جاسمونات و تأمين 100 درصد نياز آبي كينوا (4662 مترمكعب در هكتار)، مي توان به حداكثر عملكرد (2929.3 كيلوگرم در هكتار) و توليد در منطقه دست يافت.