بررسي اثر محافظتي جاسمونات و ورمي‌كمپوست بر عملكرد فتوسنتزي و فلورسانس كلروفيل گياه بادرشبو (.Dracocephalum moldavica L) تحت تنش سرب

به‌منظور بررسي اثرات سرب و جاسمونات بر شاخص هاي فتوسنتزي بادرشبو، آزمايشي در شرايط گلخانه با پنج سطح سرب (صفر، 100، 200، 300 و 400 ميلي‌گرم بر كيلوگرم خاك) و چهار سطح جاسمونات (صفر، 50، 100 و 150 ميلي مول بر ليتر) در خاك غني‌شده با ورمي‌كمپوست و بدون آن انجام شد. آزمايش به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با چهار تكرار انجام شد و ميزان اسيميلاسيون دي‌اكسيد كربن، تعرق و كارايي مصرف آب، هدايت روزنه اي، نرخ انتقال الكترون فتوسنتزي (ETR)، عملكرد كوانتومي فتوسنتز (Y) و عملكرد فتوسيستم ΙΙ (Fv/Fm) گياهان در دو مرحله رشد رويشي و زايشي موردسنجش قرار گرفت. نتايج حاصل نشان داد كه افزايش غلظت سرب اثر كاهشي بر ميزان اسيميلاسيون، كارايي مصرف آب، عملكرد فتوسيستم ΙΙ و هدايت روزنه اي داشت. جاسمونات ميزان اسيميلاسيون، كارايي مصرف آب، هدايت روزنه اي و عملكرد فتوسيستم ΙΙ را به‌طور معني‌داري افزايش داد. به طوري كه گياهان در تيمار 400 ميلي‌گرم بر كيلوگرم خاك سرب و صفر ميلي مول بر ليتر جاسمونات، كم ترين ميزان اسيميلاسيون، كارايي مصرف آب و عملكرد فتوسيستم ΙΙ و در تيمار با غلظت صفر سرب و 150 ميلي مول بر ليتر جاسمونات بيش ترين ميزان اسيميلاسيون، كارايي مصرف آب و عملكرد فتوسيستم ΙΙ را به خود اختصاص دادند (P≤0.05). ميزان تعرق نيز با افزايش سرب افزايش يافت به طوري كه گياهان با سرب 400 بيش ترين تعرق را در هر دو مرحله رشد نشان دادند (P≤0.05). جاسمونات روند تغييرات تعرق ناشي از سرب را كاهشي نمود. اعمال كود سبب افزايش معني‌دار اسيميلاسيون، نرخ انتقال الكترون فتوسنتزي و كارايي مصرف آب و كاهش معني‌دار تعرق در شرايط تنش سرب گرديد. بر اين اساس مي توان گفت كه سرب احتمالاً با تأثير بر مسير نوري فتوسنتزي و اختلال در مسير انتقال الكترون فتوسنتزي سبب كاهش اسيميلاسيون دي‌اكسيد كربن و كارايي مصرف آب گشته است و همچنين تيمار جاسمونات و ورمي‌كمپوست اثرات تخريبي سرب را جبران نموده است.