پيامدهاي اجتماعي جنگ جهاني دوم در همدان (1320- 1325 ش)

اشغال همدان توسط نيروهاي متفقين در جنگ جهاني دوم پيامدهاي سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي متعددي را براي اين شهر به‌وجود آورد. پيامدهاي اجتماعي اين جنگ عبارت بودند از: بحران نان؛ شيوع بيماري؛ ورود مهاجران به شهر؛ مهاجرت از شهر و گسست اجتماعي؛ تبعيد؛ بيگانه‌ستيزي؛ هم‌گرايي؛ و... .روش/ رويكرد پژوهش: با روش تاريخي و با شيوۀ توصيفي تحليلي و با استفاده از اسناد و مدارك آرشيوي و منابع كتابخانه‌اي نوشته شده است.يافته‌ها و نتيجه گيري: تاثيرات و پيامدهاي اجتماعي جنگ جهاني دوم بر همدان مستمر و بيشتر از ديگر پيامدهايي چون اقتصادي و فرهنگي بود. پيامدهايي چون تعدي، غارت و قحطي، افزايش فقر و نارضايتي و تبعيد و زنداني ناشي از حوادث جنگ جهاني دوم منجر به بيگانه ستيزي و نارضايتي از عملكرد متفقين در بين مردم شهر و روستا گرديد. اين ويژگي‌هاي مثبت مختص شرايط دوران جنگ بود و به محض پايان جنگ اين پيامدها نيز استمرار نيافت. كمبود نان و هيجان عمومي ناشي از آن در زمان جنگ پيامدي چند وجهي بود كه تاثيرات آن طولاني و مخرب‌تر از ديگر پيامدهاي اجتماعي بود. اين قضيه با دخالت-هاي متعدد نيروهاي متفقين، ملاكين و محتكرين، نانوايي‌ها و حكومت محلي به حادثه‌اي تاثير گذار در زمان جنگ تبديل گرديد. تبعيد و زنداني نمودن مردم مخالف حضور متفقين در همدان، سياست غالب انگليسي‌‌ها در همدان دوران جنگ بود. با اين سياست انگليسي‌ها زمام شهر را در اختيار خود گرفتند. در زمان جنگ مهاجرت دروني به خصوص مهاجرت روستاييان به شهر پر رنگ‌تر از مهاجرت بيروني بود اما با دور شدن از فضاي جنگ روند مهاجرت بيروني بر مهاجرت دروني غالب گرديد كه تاكنون نيز ادامه دارد. گسست اجتماعي دوران جنگ باعث ايجاد دگرگوني شديد در حوزۀ قومي، زباني و ساختار اجتماعي منطقه شد. شكل‌گيري غارت، راهزني و حتي دست درازي به اموال نيروهاي متفقين براي به دست آوردن مواد غذايي، ايجاد هرج و مرج در شهر، دستبرد به دكاكين و منازل از مصاديق پيامد ناامني بود كه با گسترش آن، آرامش از منطقه رخت بربست و نارضايتي مردم در اين زمان رو به افزايش نهاد.