سناريوهاي فراروي بحران آب در شهرستان تايباد با رويكرد آينده‌پژوهي

درهم‌تنيدگي آب با توسعه، منابع آب شيرين را در كانون توجه جوامع انساني و واحدهاي سياسي-فضايي به‌ويژه در مناطق كم بارش جهان، قرار داده است. طي چند دهه اخي،  شهرستان كم‌بارش تايباد در خاور ايران، با بحران آب روبه‎رو شده است. مقاله حاضر به تدوين سناريوهاي فراروي بحران آب در شهرستان تايباد مي‎پردازد. روش‌شناسي حاكم بر پژوهش توصيفي-تحليلي است. درون‌داده‌هاي مورد نياز پژوهش (داده و اطلاعات) با روش كتابخانه‌اي و ميداني (مصاحبه و پرسشنامه) گردآوري و با بهره‌گيري از نرم‌افزارهاي Micmac و ScenarioWizard بررسي و مطالعه شده است. نتايج پژوهش نشان داد كه مصرف بي‌رويه منابع آب در بخش كشاورزي، مديريت ناكارآمد منابع آب، تلاش براي توسعه نامناسب، برداشت بي‌رويه از سفره‌هاي زيرزميني، كم‌توجهي به بحران آب در برنامه‌هاي توسعه و دگرش اقليم از پيشران‌هاي كليدي مؤثر بر بحران آب در شهرستان تايباد است. در راستاي پيشران‌هاي كليدي و حالت‌هاي احتمالي ممكن، خروجي نرم‌افزار Scenario Wizard در قالب سناريوهاي قوي و محتمل، نشان داد كه از 18 وضعيت حاكم بر صفحه سناريو، وضعيت‌هايي كه سناريوهاي فراروي بحران آب در شهرستان تايباد را بحراني بيان مي‌كنند، بيشترين وضعيت‌هاي احتمالي ممكن را در بر مي‌گيرند و 38.88 درصد از وضعيت‎هاي حاكم بر صفحه سناريو را به خود اختصاص دادند. پيش‌بيني آينده تحولات پيونددار با بحران آب از ديد آينده‎پژوهي نيازمند پرداختن به سياست‌هاي مديريتي و اقتصادي دولت و كارگزاران ملي-محلي در مديريت بهينه منابع آب و كنترل بازتاب‎هاي بحران ياد شده است.