پيش‌بيني پذيرش واكسيناسيون كوويد 19 با مدل‌هاي سلامت‌محور: مروري نظام‌مند بر كاربرد مدل‌ها و تئوري‌هاي سلامت‌محور در پيش‌بيني پذيرش واكسيناسيون كوويد 19

مقدمه: درك عوامل رفتاري مؤثر بر پذيرش واكسن با استفاده از مدل/تئوري‌هاي سلامت‌محور به مديريت بهتر بيماري‌ها كمك و درك بهتري از كاربرد آن‌ها را در پيش‌بيني قصد رفتاري فراهم مي‌كند. بنابراين، پژوهش حاضر با هدف بررسي مطالعات انجام‌شده مبتن‌ بر مدل/تئوري‌هاي سلامت‌محور در پيش‌بيني پذيرش واكسيناسيون كوويد 19 به شيوه نظام‌مند انجام شده است.روش كار: مطالعه حاضر مروري نظام‌مند است. كليدواژه‌هاي مرتبط در بانك‌هاي اطلاعاتي PubMed، Scopus و Google Scholar بدون محدوديت زماني تا تاريخ فوريه 2022 براساس بيانيه PRISMA جست‌وجو شد. براي جلوگيري از سوگرايي، جست‌وجو و غربالگري توسط دو نفر از پژوهشگران به‌صورت مستقل انجام گرفت. يافته‌ها: درنهايت، 32 مقاله داراي معيار ورود به مطالعه بررسي شدند. پيش‌بيني‌كنندگي مدل‌ها از 39 تا 76 درصد متغيّر و در برخي مطالعات نيز گزارش نشده بود. پركاربردترين الگو به ترتيب مدل اعتقاد بهداشتي و نظريه رفتار برنامه‌ريزي‌شده بود كه در برخي مطالعات به‌تنهايي يا هر دو استفاده شده بودند. در يك مطالعه، اين دو مدل مقايسه شده بود كه نظريه رفتار برنامه‌ريزي‌شده پيش‌بيني‌كنندگي بيشتري داشت.نتيجه‌گيري: مدل/تئوري‌هاي سلامت‌محور، به‌ويژه مدل اعتقاد بهداشتي و تئوري رفتار برنامه‌ريزي‌شده، توانسته است نقش مهمي را در پيش‌بيني تمايل به واكسيناسيون كوويد 19 در جمعيت‌هاي مختلف ايفا كند. بنابراين، لازم است تا در مداخلات پيش‌رو از راهبردي مناسب و كارآمد براي توسعه سازه‌هاي اين مدل‌ها يا تركيب آن‌ها با ساير مدل/تئوري‌ها استفاده شود.