شكل‌گيري ناحيۀ نوآوري با رويكرد علوم انساني؛ بستر ايفاي نقش دانشگاه در امر توسعه

هدف: شكل‌گيري ناحيۀ نوآوري يكي از راهبردهاي مؤثر در توسعۀ نوآوري و دانش فنّاورانه با رويكرد حل مسئله است. از سوي ديگر، همواره دغدغۀ بهره‌مندي از علوم انساني اجتماعي در امر توسعه وجود داشته، ولي نه از سوي جوامع دانشگاهي و نه از سوي لايۀ سياستي و اجرايي، پاسخي درخور نيافته است. يكي از موانع اين رخداد را نبود بستر مناسب ايفاي نقش دانشگاه، به عنوان نمايندۀ جريان دانشي در امر توسعه مي‌دانند و با اينكه نواحي نوآوري، نقشي مكمل در بسترسازي اين امر داشته، ولي همچنان فعال‌سازي اين ظرفيت و گسترش مفهومي آن در كشور، نيازمند اقدامات پژوهشي و اجرايي بيشتري است. روش: در پژوهش حاضر كه با رويكردي كيفي انجام‌شده، علاوه بر مطالعات اسنادي، از ابزار مصاحبه براي گردآوري داده و از روش تحليل مضمون براي تجزيه‌وتحليل و طبقه‌بندي داده‌ها استفاده شده است و ضمن تلاش براي تبيين مفهوم ناحيۀ نوآوري و نگاههاي رايج دربارۀ آن، به شناسايي عوامل مؤثر بر ايجاد اين نواحي با تأكيد بر علوم انساني اقدام شده است. يافته‌ها و نتايج: نتايج پژوهش نشان داد عوامل قابل ذكر در شكل‌گيري اين نواحي، فارغ از نوع رويكرد، در علوم انساني نيز مشترك است؛ هر چند تمايزهايي نيز وجود دارد. مضامين اصلي شناسايي‌شده براي شكل‌گيري يك ناحيۀ نوآوري، در هفت مضمون «زيرساختها (كيفيت مكان)»، «فرهنگي- اجتماعي»، «قوانين بالادستي و سياستهاي كلان»، «سرمايۀ انساني»، «سرمايۀ غير انساني»، «ارتباطات» و «همگرايي و تجميع» بيان شد، ضمن اينكه پيشنهادهايي براي توسعۀ رويكرد علوم انساني در يك ناحيۀ نوآوري ارائه شد.