همبستگي طرحواره هاي ناسازگار اوليه و سبك‌هاي دلبستگي با مهارت‌هاي بين فردي و اجتماعي در دانشجويان دانشگاه هاي آزاد اسلامي شهر تهران

مقدمه: افرادي كه از سبك دلبستگي ايمن و طرحواره هاي كمتري برخوردارند، با به‏كارگيري مهارت‏هاي بين فردي و مهارت‏هاي اجتماعي، مي‏توانند جايگاه خود را در ميان مراودات اجتماعي و ارتباط با همسالان خود و بزرگسالان پيدا كنند. هدف پژوهش حاضر تعيين همبستگي طرحواره هاي ناسازگار اوليه و سبك هاي دلبستگي با مهارت هاي بين فردي و مهارت هاي اجتماعي در دانشجويان دانشگاه آزاد اسلامي واحدهاي تهران بود. روش كار: روش پژوهش توصيفي- همبستگي بود. جامعه آماري اين پژوهش را دانشجويان دانشگاه هاي آزاد اسلامي شهر تهران (علوم و تحقيقات، تهران مركز، تهران جنوب، تهران شمال، تهران شرق، تهران غرب) در سال 1399 تشكيل مي دادند كه از ميان آن ها 300 دانشجو به روش نمونه گيري در دسترس انتخاب شدند. براي جمع آوري داده ها از پرسشنامه جمعيت شناختي، نسخه كوتاه پرسشنامه طرحواره ناسازگار اوليه (Early Maladaptive Schema Questionnaire)، پرسشنامه سبك هاي دلبستگي (Attachment Styles Questionnaire) و پرسشنامه مهارت هاي ارتباطي بين فردي (Interpersonal Communication Skills Questionnaire) و پرسشنامه ارزشيابي مهارت هاي اجتماعي (Evaluation of Social Skills Questionnaire) استفاده شد. روايي ابزارها با استفاده از روايي محتوا به روش كيفي و پايايي به روش همساني دروني با محاسبه ضريب آلفا كرونباخ اندازه گيري شد. تحليل داده ها در نرم افزارهاي اس پي اس اس نسخه 26 و اسمارت پي ال اس 3 تحليل شد. يافته ها: مهارت هاي بين فردي در 2 مولفه خودگرداني و اجرا و ديگر جهت مندي (پرسشنامه طرحواره هاي ناسازگار اوليه) به همراه سبك دلبستگي ايمن همبستگي دارند (0.05 P)، اما همبستگي سبك دلبستگي اجتنابي و سبك دلبستگي اضطرابي/ دوسوگرا و 3 مولفه بريدگي، محدوديت هاي مختل و گوش به زنگي (پرسشنامه طرحواره هاي ناسازگار اوليه) و مهارت هاي بين فردي رد مي شود (0.05 P). قوي ترين همبستگي مهارت هاي بين فردي و سبك دلبستگي ايمن با ضريب همبستگي0.620 است. از 3 سبك دلبستگي و 5 مولفه طرحواره ها، فقط همبستگي 2 سبك دلبستگي ايمن و اجتنابي با مهارت هاي اجتماعي تاييد شد (0.05 P). اما همبستگي تمامي 5 مولفه طرحواره ها و همبستگي سبك دلبستگي اضطرابي/ دوسوگرا و مهارت هاي اجتماعي رد شد (0.05 P). نتيجه گيري: مولفه خودگرداني و اجرا  و مولفه ديگرجهت مندي و سبك هاي دلبستگي ايمن و اجتنابي با مهارت هاي اجتماعي و بين فردي همبستگي دارند. با توجه به نقش طرحواره‏هاي ناسازگار اوليه و سبك هاي دلبستگي در مهارت‏هاي بين‏فردي و مهارت‏هاي اجتماعي، پيشنهاد مي‏شود در مداخلات به منظور بهبود مهارت‏هاي بين‏فردي و اجتماعي دانشجويان از طرحواره درماني و درمان دلبستگي استفاده شود. كليدواژه ها: ، طرحواره، سبك هاي دلبستگي، مهارت‏هاي بين‏فردي ، مهارت‏هاي اجتماعي، دانشجويان مقدمه: افرادي كه از سبك دلبستگي ايمن و طرحواره هاي كمتري برخوردارند، با به‏كارگيري مهارت‏هاي بين فردي و مهارت‏هاي اجتماعي، مي‏توانند جايگاه خود را در ميان مراودات اجتماعي و ارتباط با همسالان خود و بزرگسالان پيدا كنند. هدف پژوهش حاضر تعيين همبستگي طرحواره هاي ناسازگار اوليه و سبك هاي دلبستگي با مهارت هاي بين فردي و مهارت هاي اجتماعي در دانشجويان دانشگاه آزاد اسلامي واحدهاي تهران بود. روش كار: روش پژوهش توصيفي- همبستگي بود. جامعه آماري اين پژوهش را دانشجويان دانشگاه هاي آزاد اسلامي شهر تهران (علوم و تحقيقات، تهران مركز، تهران جنوب، تهران شمال، تهران شرق، تهران غرب) در سال 1399 تشكيل مي دادند كه از ميان آن ها 300 دانشجو به روش نمونه گيري در دسترس انتخاب شدند. براي جمع آوري داده ها از پرسشنامه جمعيت شناختي، نسخه كوتاه پرسشنامه طرحواره ناسازگار اوليه (Early Maladaptive Schema Questionnaire)، پرسشنامه سبك هاي دلبستگي (Attachment Styles Questionnaire) و پرسشنامه مهارت هاي ارتباطي بين فردي (Interpersonal Communication Skills Questionnaire) و پرسشنامه ارزشيابي مهارت هاي اجتماعي (Evaluation of Social Skills Questionnaire) استفاده شد. روايي ابزارها با استفاده از روايي محتوا به روش كيفي و پايايي به روش همساني دروني با محاسبه ضريب آلفا كرونباخ اندازه گيري شد. تحليل داده ها در نرم افزارهاي اس پي اس اس نسخه 26 و اسمارت پي ال اس 3 تحليل شد. يافته ها: مهارت هاي بين فردي در 2 مولفه خودگرداني و اجرا و ديگر جهت مندي (پرسشنامه طرحواره هاي ناسازگار اوليه) به همراه سبك دلبستگي ايمن همبستگي دارند (0.05 P)، اما همبستگي سبك دلبستگي اجتنابي و سبك دلبستگي اضطرابي/ دوسوگرا و 3 مولفه بريدگي، محدوديت هاي مختل و گوش به زنگي (پرسشنامه طرحواره هاي ناسازگار اوليه) و مهارت هاي بين فردي رد مي شود (0.05 P). قوي ترين همبستگي مهارت هاي بين فردي و سبك دلبستگي ايمن با ضريب همبستگي0.620 است. از 3 سبك دلبستگي و 5 مولفه طرحواره ها، فقط همبستگي 2 سبك دلبستگي ايمن و اجتنابي با مهارت هاي اجتماعي تاييد شد (0.05 P). اما همبستگي تمامي 5 مولفه طرحواره ها و همبستگي سبك دلبستگي اضطرابي/ دوسوگرا و مهارت هاي اجتماعي رد شد (0.05 P). نتيجه گيري: مولفه خودگرداني و اجرا  و مولفه ديگرجهت مندي و سبك هاي دلبستگي ايمن و اجتنابي با مهارت هاي اجتماعي و بين فردي همبستگي دارند. با توجه به نقش طرحواره‏هاي ناسازگار اوليه و سبك هاي دلبستگي در مهارت‏هاي بين‏فردي و مهارت‏هاي اجتماعي، پيشنهاد مي‏شود در مداخلات به منظور بهبود مهارت‏هاي بين‏فردي و اجتماعي دانشجويان از طرحواره درماني و درمان دلبستگي استفاده شود.