مقايسه سبك زندگي ارتقاء‌دهنده سلامت و سازگاري رواني – اجتماعي در بيماران تحت درمان با همودياليز، مبتلا به سنگ كليه و افراد سالم

مقدمه: سبك زندگي و محدوديت‌هاي غذايي خاص بيماران كليوي به طور جدي در عملكردهاي جسمي و رواني، توانايي شغلي و حتي روابط اجتماعي آن ها اثر ‌گذار است. هدف پژوهش حاضر مقايسه سبك زندگي ارتقا‌ دهنده سلامت و سازگاري رواني-اجتماعي با بيماري در بيماران تحت درمان با همودياليز، مبتلا به سنگ كليه و افراد سالم (فاقد بيماري‌هاي كليوي) بود. روش‌كار: روش پژوهش حاضر توصيفي-مقايسه‌اي است. جامعه آماري  شامل كليه زنان و مردان بزرگسال تحت درمان همودياليز، بيماران مبتلا به سنگ كليه و افراد سالم ساكن شهر تهران بود. نمونه از ميان 2 گروه كه هر گروه 60 تن (120 تن) از بيماران تحت درمان با همودياليز و بيماران مبتلا به سنگ كليه مراجعه كننده به بيمارستان ايرانشهر واقع در شهر تهران در تابستان و پاييز سال 1402 و يك گروه سالم شامل 60 تن كه به اظهارات خودشان  بدون بيماري‌هاي كليوي بودند و به بيمارستان ايرانشهر در تهران  جهت درمان هاي سرپايي و يا به عنوان همراه بيمار مراجعه كرده بودند، انتخاب شدند. در نهايت 180 تن به روش  نمونه گيري در دسترس انتخاب شدند. جهت جمع‌آوري داده ها از پرسشنامه جمعيت شناختي، «نيمرخ سبك زندگي ارتقا‌دهنده سلامتي 2» (Health-Promoting Life Style Profile II) و مقياس سازگاري رواني-اجتماعي با بيماري (Psychosocial Adjustment to Illness Scale) استفاده شد. براي روايي ابزارها به پژوهش هاي پيشين اكتفا شد و پايايي به روش همساني دروني با محاسبه ضريب آلفا كرونباخ محاسبه شد. تحليل داده‌ها در نرم افزار اس پي اس اس نسخه 26 صورت گرفت. يافته‌ها: نتايج آزمون تحليل واريانس يك طرفه و آزمون توكي نشان داد، بين سبك زندگي ارتقا دهنده سلامت در افراد سالم و بيماران تحت درمان با همودياليز تفاوت آماري معنادار وجود دارد. طوري كه نمره سبك زندگي ارتقاء‌دهنده سلامت در افراد سالم حدود 16 نمره (P=0/001,  t= 15/91) با بيماران تحت درمان با همودياليز متفاوت است.  ولي نتايج از لحاظ سبك زندگي ارتقا دهنده سلامت بين ساير گروه ها تفاوت معناداري را نشان نداد. همچنين بين سازگاري رواني – اجتماعي با بيماري  افراد سالم و بيماران تحت درمان با همودياليز و بيماران مبتلا به سنگ كليه تفاوت آماري معناداري وجود داشت و نمره سازگاري رواني- اجتماعي با بيماري افراد سالم حدود 23 نمره (0/001=t=22/88, P) نسبت به بيماران تحت درمان با همودياليز متفاوت است و همچنين بين ساير گروه ها تفاوت معناداري ديده شد.نتيجه گيري: افراد سالم از سبك زندگي ارتقا دهنده سلامت بهتري  نسبت به بيماران تحت درمان با همودياليز برخوردار هستند و همچنين افراد سالم سازگاري رواني-  اجتماعي با بيماري  بهتري نسبت به بيماران تحت درمان با همودياليز و بيماران مبتلا به سنگ كليه دارند. لذا به درمانگران و مشاوران پيشنهاد مي شود، توجه بيشتري نسبت به افزايش سازگاري رواني - اجتماعي با بيماري و بهبود سبك زندگي اين گروه از بيماران داشته باشند و در صورت نياز براي اين بيماران دوره هاي آموزشي و يا درماني درنظر بگيرند.