راهبرد مقاومت به مثابه‌ي چرخش ژئوپليتيكي ايران در عصر بحران‌هاي منطقه‌اي

تحولات تكنولوژيك و دگرگوني‌هاي ژئوپليتيكي را مي‌توان در زمره عوامل اصلي شكل‌گيري تغييرات راهبردي در حوزه‌هاي منطقه‌اي دانست. ضرورت‌هاي شناخت موضوعات امنيتي در محيط راهبردي، بيانگر اين واقعيت است كه هرگاه نشانه‌هايي از بحران منطقه‌اي به وجود آيد، به گونه اي اجتناب‎ناپذير، زمينه ي شكل‌گيري تهديدات امنيتي فراهم خواهد شد. تمامي تحولات يك دهه ي گذشته، بيانگر اين واقعيت است كه نظام جهاني با نشانه‌هايي از تغييرات ژئوپليتيكي روبه رو شده و اين امر موازنه ي منطقه‌اي را دگرگون كرده است. در اين راستا، پرسش اصلي پژوهش حاضر اين است كه نشانه‌هاي بحران و آشوب در سياست جهاني چه بوده؟ تحت تأثير چه مؤلفه‌هايي شكل گرفته؟ و چگونه مي‌توان آن را مديريت نمود؟ همچنين پژوهش بر اين فرضيه استوار است كه «براي مقابله با تهديدات منطقه‌اي و ژئوپليتيكي در عصر بحران‌ و سياست آشوب‌زده، مي‌بايست از سازوكارهاي چرخش ژئوپليتيكي براي كنترل محيط منطقه‌اي بهره گرفت». آزمون فرضيه بر مبناي نظريه ي «دهه ي پرمخاطره و سياست آشوب‌زده»ي ريچارد هاس انجام شده است. ريچارد هاس معتقد است كه بسياري از بحران‌هاي منطقه‌اي در حال ظهور، ناشي از معماي افول نظم جهاني است. براي مقابله با تهديدات راهبردي عصر جديد، كشورهايي همانند ايران، در محيط منطقه‌اي، نيازمند بهره‌گيري از سازوكارهاي مربوط به چرخش ژئوپليتيكي هستند. پيش‎بيني مي‎شود كه تحركات چندجانبه ي بازيگران آسيايي نظير ايران، چين، روسيه، تركيه و... به فضاي امنيتي محدود نخواهد ماند و در راستاي ثبات‎سازي به سمت افزايش مراودات ديپلماتيك، اقتصادي، تبادل منابع انساني و... حركت خواهد كرد. در اين فضاي عملياتي جديد، بازيگران مي‎بايست محيط داخلي خود را براي همراه‎سازي با فرايندهاي جديد آماده كنند.