كاربردشناسي ِگفتمان تعهد و مسأله‌ي خودمداري در هنر نقاشيِ دو دهه‌ي ۴۰ و ۵۰ شمسي

هدف پژوهش حاضر، كاربردشناسي گفتمان تعهد و مسأله ي  خودمداري در هنر نقاشيِ دو دهه ي ۴۰ و ۵۰، به ويژه نهادهاي مولد اين نوع گفتمان تعهد است. روش پژوهش، تحليل محتواي كيفي بوده و به اين پرسش اصلي پاسخ داده شد كه نقش گفتمان تعهد از منظر ارنستو لاكلو، شانتال موف و نورمن فركلاف، منجر به بروز چه ويژگي‌هايي در زبان بصريِ هنر نقاشي ايران در دو دهه ي ۴۰ و ۵۰ شمسي شده است؟ نتايج نشان داد كه چه شاخصه‌هايي باعث شكل‌گيري اين نوع گفتمان تعهد در هنر نقاشي دو دهه ي 40 و 50 ايران شده است. بر اساس گفتمان تعهدِ به وجود آمده در اين دو دهه، شاخصه‌هاي بصري اصلي نقاشي متعهد و خودمدار به اين شرح است: نقاشي، معمولاً فيگوراتيو (شكل گرا) و روايت‌گرا (محتوا محور) بوده است؛ فرم و محتوا به صورت جدا ديده مي شده؛ نوجوييِ فرماليستي در فرم هاي به كاررفته در نقاشي مورد پذيرش نبوده؛ فهم آن براي اكثريت عامه ي مردم ساده بوده؛ توده ها براي قطع دست رژيم فاسد و امپرياليسم، خصوصاً آمريكا، از ثروت‌هاي عمومي كشور تهييج مي شدند كه اين كار همراه با انتقال مفاهيمي هم چون ظلم‌ستيزي، عدالت‌خواهي، اسلام‌خواهي، بازگشت به خويشتن، خودمداري، بومي‌گرايي و... بوده است؛ همگي اين مفاهيم، متعارض با رژيم پهلوي بوده و دال مركزيِ مورد نظر براي گروه هاي مذهبي، اسلام خواهي و خلق‌گرايي براي گروه هاي چپ گرا بوده است.‏