فرهنگ سياسي و تأثير آن بر رابطه دولت - ملت در دهه اول جمهوري اسلامي ايران

هدف اصلي اين پژوهش، بررسي نقش فرهنگ‌‌ سياسي مردم و حاكمان ايران در رابطۀ دولت‌- ملت در دهه اول ج. ا. ا. با رويكردي توصيفي و مبتني بر كار كيفي و تحليل با مراجعه به مطبوعات و آثار كتابخانه‌اي و پژوهش‌هاي مرتبط با فرهنگ‌‌ سياسي و شكاف دولت-ملت در ايران است. پرسش اين است كه نقش فرهنگ سياسي در تغييرات رابطه دولت‌‌‌ملت در دهه اول ج. ا. ا. چه بوده است؟ با بررسي فرهنگ سياسي حاكم در دولت‌ و تعارض يا هم‌‌پوشاني آن با فرهنگ سياسي اكثريت مردم ايران نشان داديم كه تغييرات فرهنگ سياسي تأثير مستقيمي بر شكاف دولت‌ملت داشته است. با توجه به تقابل دو فرهنگ سياسي عمده در ايران، يعني فرهنگ سياسي امامت ‌- امت و فرهنگ سياسي غرب‌گرا، قدرت‌يابي هركدام از آنها موجب تغييرات عمده‌اي در رابطۀ دولت‌ - ملت مي‌شود. با توصيف و تحليل وضعيت موجود در دهه اول انقلاب به شناختي كلي از رابطۀ دولت‌- ملت و نقش فرهنگ سياسي امامت‌- امت رسيديم. مخالفت دولت موقت و دولت بني‌صدر با مسئله ولايت فقيه و فرهنگ سياسي امامت‌- امت موجب تشديد فاصله و شكاف ميان اكثريت مردم ايران و حاملان فرهنگ سياسي امامت‌- امت با قوه مجريه و دولت شد و با قدرت‌يابي حاملان فرهنگ سياسي امامت‌- امت در قوۀ مجريه شكاف ياد‌شده به حداقل كاهش يافت.