كاربردهاي فناوري هوش مصنوعي در دندانپزشكي

زمينه و هدف: فناوري هوش مصنوعي (AI) به طور گسترده در دندانپزشكي و در بسياري از زمينه‌هاي ديگر كه زندگي انسان را تحت تأثير قرار مي‌دهند، از جمله پزشكي كاربرد دارد. يك دندانپزشك مي‌تواند از فناوري هوش مصنوعي جهت تحليل داده‌هاي مربوط به بيمار، فرايندهاي تشخيصي و مديريت فعاليت‌ها استفاده كند. اين تحقيق با هدف شناسايي كاربردهاي هوش مصنوعي در حوزه دندانپزشكي و ارزيابي اولويت آن‌ها در ايران انجام شد.روش بررسي: اين پژوهش كاربردي در دو مرحله با رويكرد آميخته در زمستان 1401 انجام شد. در مرحله كيفي از بين مطالعات حوزه دندانپزشكي و مرتبط با فناوري هوش مصنوعي تعداد 570 مقاله از سال 2011 تا 2022 در پايگاه‌هاي PubMed, Web of Science, Scopus و Google Scholar بر اساس واژگان كليدي در ابتدا شناسايي شد و سپس كاربردهاي هوش مصنوعي در دندانپزشكي استخراج گرديد. در مرحله كمي كاربردهاي شناسايي شده توسط گروهي از خبرگان متشكل از 13 نفر از اعضاي هيات علمي دانشگاه كه داراي زمينه تحقيقاتي مرتبط بودند با استفاده از روش بهترين-بدترين اولويت بندي شدند.يافته‌ها: مولفه‌هاي شناسايي شده در مرحله اول پژوهش در شش طبقه ايمپلنت و جراحي، مديريت اجرايي، تشخيص بيماري، تحليل عكس، پيش‌بيني باليني و ارتودنسي طبقه‌بندي شد. مطابق نظر خبرگان پژوهش مشخص گرديد تحليل عكس پزشكي داراي بيشترين ضريب اهميت (0.252) بود و سپس به ترتيب كاربردهاي ديگر يعني ارتودنسي (0.234)، تشخيص بيماري (0.151)، ايمپلنتولوژي و جراحي (0.143)، پيش‌بيني‌هاي باليني (0.127) و مديريت اجرايي (0.093) قرار گرفت.نتيجه‌گيري: دندانپزشكان در بررسي وضعيت دندان‌هاي بيماران و تست‌هاي تشخيصي در دندانپزشكي بر اساس تحليل اطلاعات مراجعه‌ كنندگان از قابليت‌هاي هوش مصنوعي مي‌توانند استفاده كنند. سياست گزاران حوزه فناوري اطلاعات با حمايت و تقويت شركت‌هاي دانش بنيان فعال در حوزه هوش مصنوعي و سرمايه‌گذاري مشترك در حوزه پزشكي مي‌توانند زمينه ‌ساز پيشرفت و توسعه اين فناوري در كشور و حوزه درمان شوند.