جايگاه زنان در تصوف: نقد تفكر مردسالارانه

مطالعه‌ تاريخي نقش زنان در طبقات گوناگون جامعه از جمله طبقه‌ صوفيه، شناختي جامع و دقيق از آنان ارائه خواهد كرد. تلاش براي درك اين نقش با توجه به حاكميت نگاه مردسالارانه در واقع راهي براي تحليل و نقادي اين نگاه حاكم به‌شمار مي‌آيد. شواهد تاريخي متعدد، به مفهوم فراجنسيتي در تصوف گواهي دارند كه ناديده‌انگاري تاريخي زنان در چنين نگرشي را نامفهوم مي‌نمايد. در جامعه‌ مردسالار كه زنان كمتر از مردان، امكان حضور در عرصه‌هاي اجتماعي، اقتصادي، ديني و سياسي را داشته و معمولا از متن به حاشيه رانده شده‌اند، به‌طور طبيعي، ورود زنان به سلك عارفان و طي مراحل كمال عرفاني با دشواري‌هايي متعدد روبرو بوده است. اين مقاله با بررسي تاريخي سرگذشت زنان صوفي و چگونگي ورود آنان به سلك عارفان، به اين نتيجه مي‌رسد كه عواملي چند در راه‌يابي زنان به سلوك عرفاني از اهميت برخوردار بوده‌اند كه مهمترين آنها رابطه‌ خويشاوندي است كه نگاه مردسالارانه آن را ناديده گرفته است و اين خود يكي از مهمترين نقدها به نگرش مردسالارانه به جريان سلوك و تصوف به‌شمار مي‌آيد.