بررسي و نقد كتاب الفاظ و اشيا «باستان‌شناسي علوم انساني»

الفاظ‌ واشيا: باستان‌شناسي علوم انساني پنجمين و از مهم ترين آثار ميشل فوكوست. هدف اين مقاله بررسي و نقد كتاب الفاظ و اشيا: باستان‌شناسي علوم انساني فوكو است. روش تحقيق در مقالۀ مزبور «روش تحليل محتواي كيفي» و گردآوري اطلاعات با مطالعۀ اسنادي است. الفاظ ‌و اشيا درپي تحليل باستان‌شناسانه‌ دانش و تحليل اپيستمه است كه آن را از رهگذر واكاوي دو گسست مهم در اپيستمه‌ فرهنگ غربي در سه قلمرو زبان، علوم طبيعي و اقتصاد بررسي مي‌كند. كتاب هم به‌سبب وجه توصيفي نگاهِ باستان‌شناسانۀ فوكو و بي‌توجهي‌اش به امر عليّت و هم درپي تعارض رويكردي با جريان‌هاي فكري اصلي زمانه‌اش آماج انتقادها قرار گرفت. فوكو در آثار بعدي‌اش گرچه به «تبارشناسي» روي آورد، باستان‌شناسي را دگرگون و اصلاح كرد و كنار نگذاشت. اثر نخست، به‌ترجمه‌ يحيي امامي از انگليسي، باعنوان نظم اشيا: ديرينه‌شناسي علوم انساني و سپس به‌ترجمه‌ فاطمه ولياني از فرانسوي، با‌عنوان الفاظ و اشيا: باستان‌شناسي علوم انساني منتشر شد. ولياني در انتقال به زبان مقصد موفق تر و در معادل‌گزيني‌ها دقيق‌ترست، اما برخي واژگان برگزيده‌ وي درمقايسه با امامي، در زبان فارسي چندان جاافتاده نيستند. مقاله ضمن نگاه انتقادي به الفاظ و اشيا، به نقد شكلي و محتوايي ترجمه نيز پرداخته است.