كاربست الگوي آنتوان برمن در تحليل تعريب وصيت‌نامۀ سياسي-الهي امام خميني(ره) با نگرش به گرايش‌هاي تغيير شكل‌دهندۀ متن مبدأ

هدف از پژوهش حاضر، تحليل گرايش‌هاي تغيير شكل‌دهندۀ متن مبدأ در ترجمه از فارسي به عربي است تا بدين ‌وسيله اصول و مباني تعريب به بحث گذارده شود. بر همين اساس، پژوهش حاضر به دو بخش نظري و تطبيقي تقسيم شده است؛ بخش نظري، دربرگيرندۀ نگرش آنتوان برمن به گرايش‌هاي تغيير شكل‌دهندۀ متن مبدأ است و بخش تطبيقي، ناظر به تحليل تعريب وصيت‌نامۀ سياسي-الهي امام خميني(ره) بر اساس الگوي آنتوان برمن است. برمن از سيزده گرايش به عنوان عوامل تغيير شكل‌دهندۀ متن مبدأ نام برده است. اين گرايش‌ها عبارت هستند از: خردپروري، شفاف‌سازي، تطويل، اصالت‌بخشي، فقرزدگي كيفي، فقرزدگي كمي، همسان‌سازي، تخريب ضرب‌آهنگ‌ها، تخريب شبكۀ دال‌ها و معاني ضمني، تخريب گرايش‌هاي نظام‌مند، تخريب يا بديع‌سازي شبكه‌هاي زبان بومي، تخريب عبارت‌ها و اصطلاحات، و پاك‌سازي از انباشتگي‌هاي زباني. هر كدام از اين گرايش‌ها جنبه‌هايي از متن اصلي را در نظر گرفته و چشم‌انداز دقيقي به ترجمه و شناخت تصميم‌هاي مترجم مي‌دهد. روش پژوهش، توصيفي-‌تحليلي است. نتايج پژوهش نشان داد كه تأثير گرايش‌هاي تغيير شكل‌دهندۀ متن مبدأ بر فرآيند تعريب وصيت‌نامۀ سياسي-الهي امام خميني(ره) از يكديگر متفاوت است؛ دامنۀ تأثير هر يك از آن‌ها بر فرآيند اشاره شده، وابسته به تصميم‌هاي مترجم و همچنين ژانر متن است؛ در حالي كه خردپروري از قوي‌ترين تأثير برخوردار است، فقرزدگي كمي، تخريب عبارت‌ها و اصطلاحات و پاك‌سازي از انباشتگي‌هاي زباني فرصتي براي نقش‌آفريني به دست نياورده‌اند.