بررسي روند تغييرات بلندمدت ردپاي آب در محصول گندم (Triticum aestivum L.) و هندوانه (Citrullus lanatus) در استان سيستان و بلوچستان

يكي از مشكلات اساسي مناطق خشك و نيمه خشك كشور، كمبود آب براي آبياري محصولات كشاورزي و ديگر مصارف است. استان سيستان و بلوچستان يكي استان‌هايي است كه جزو مناطق خشك و نيمه خشك كشور محسوب مي‌شود كه با مشكل كم‌آبي مواجه است. هدف اين پژوهش، ارزيابي روند تغييرات ردپاي آب دو محصول گندم (Triticum aestivum L.) و  هندوانه (Citrullus lanatus)  به‌عنوان عمده‌ترين محصولات مورد كشت در استان سيستان و بلوچستان مي‌باشد. براي اين منظور، ابتدا ردپاي آب اين دو محصول در تمامي شهرستان‌هايي كه كشت مي‌شد، در دو جز ردپاي آب آبي و آب سبز به‌صورت 30 ساله از سال 1366 تا 1396 محاسبه شده و سپس با روش رونديابي منكندال، روند تغييرات بلندمدت آن‌ها مورد بررسي قرار گرفت. نتايج نشان داد، روند تغييرات ردپاي آب گندم در شهرستان‌هاي سرباز و ايرانشهر و هندوانه در شهرستان‌هاي زاهدان و كنارك افزايشي بوده كه اين عمدتاً به‌دليل كاهش بارندگي و كاهش عملكرد مي‌باشد. متوسط ردپاي آب گندم و هندوانه در استان به‌ترتيب 2134.9 و 318.1 مترمكعب بر تن به‌دست آمد كه سهم آب آبي و آب سبز به‌ترتيب براي دو محصول گندم و هندوانه 1773، 361.9، 291.7 و 26.5 مترمكعب بر تن به‌دست آمد. در نتيجه، محصولاتي با عملكرد و بهره‌وري پايين و ردپاي آب كل بالا براي منطقه مناسب نيست كه لازم است در تعيين الگوي كشت منطقه لحاظ گردند.