بررسي نقش حياط در ارتقاء كارايي عملكردي مدارس ايران (مورد كاوي: مدرسه مروي، البرز، كمال و سلمان)

حياط در ساختار فضايي معماري سنتي ايراني از جايگاه ويژه اي برخوردار بوده و علاوه بر كاربردهاي اقليمي و جغرافيايي، از منظر طراحي معماري و عملكردي نيز حائز اهميت بوده است به اين ترتيب كه با قرارگيري آن در مركز بنا و چينش ساير فضاها پيرامون آن، علاوه بر تأمين نور و منظر مناسب براي فضاهاي اطراف خود، كيفيات دسترسي به آنها و همچنين نوع و ميزان استفاده از آنها توسط كاربران را نيز تحت الشعاع قرار مي داده است. اين عضو ضروري مدارس ايران در مدارس امروزي به دليل كمبود زمين و باتوجه به تراكم ابنيه از ساختار كالبدي فضايي بسياري از مدارس حذف و يا به لحاظ پيكره بندي مكان آن تغيير كرده است و نقش آن در تغيير كاركرد عملكردي بنا ناديده گرفته مي شود. هدف، پژوهش حاضر را در راستاي بررسي نقش حياط بر كارايي عملكردي مدارس سوق داده است و عواملي چون نوع هندسه حياط و موقعيت قرارگيري آن در پيكره بندي بنا، مورد سنجش قرار گرفته و پس از بررسي ادبيات پژوهش، شاخص هاي مرتبط با كارايي عملكردي فضا استخراج و معرفي مي گردد و در مرحلة بعد، به منظور تحليل ميزان كارايي عملكردي، از دو ابزار ترسيم گراف و همچنين نرم افزار Depthmap استفاده مي شود. در مجموع، روش تحقيق كمي و كيفي خواهد بود و چهار مدرسه سنتي و معاصر به عنوان نمونه موردي انتخاب گرديده است. نتايج نشان مي دهد كه وجود حياط با الگوي مركزي و با هندسه مستطيل يا مربع، بيشترين مقدار كارايي عملكردي، انعطاف پذيري، يكپارچگي و نيز قابليت دسترسي مناسب به فضاها را در مدارس ايجاد مي كند.