اثر محلول‌پاشي ساليسيليك اسيد بر عملكرد گياه موسير، در شرايط تنش شوري

در اين پژوهش، اثر شوري آب آبياري و محلول‌پاشي ساليسيليك اسيد بر عملكرد گياه موسير رقم بومي قزوين بررسي شد. تيمارهاي شوري آب در چهار سطح (S1) 2، (S2) 4، (S3) 6 و (S4) 8 دسي‌زيمنس بر متر و تيمارهاي ساليسيليك اسيد در چهار غلظت (A1) 0، (A2) 0.5، (A3) 1 و (A4) 2 ميلي‌مولار اعمال شد. آزمايش به‌صورت فاكتوريل، در قالب طرح كاملاً تصادفي و با سه تكرار، در محيط گلخانه اجرا شد. مقدار رطوبت خاك به‌صورت روزانه اندازه‌گيري شد و برنامه‌ريزي آبياري بر اساس آن انجام شد. نتايج نشان داد كه تنش شوري باعث كاهش جذب آب توسط گياه و كاهش وزن غده موسير شد. اما كاربرد ساليسيليك اسيد موجب بهبود وضعيت رطوبتي گياه و افزايش عملكرد غده ها در شرايط تنش شوري شد. تيمار A4 غلظت ايده‌آل ساليسيليك اسيد براي توليد حداكثر محصول در سطوح مختلف تنش شوري بود. به‌طوري كه كاربرد دو ميلي‌مولار ساليسيليك اسيد در سطوح شوري S1، S2، S3 و S4 به ترتيب باعث افزايش عملكرد تَر غده‌ها به ميزان 11.6%، 32%، 40% و 91% در مقايسه با عدم كاربرد ساليسيليك اسيد (A1) شد. پاسخ عملكرد خشك غده به تبخير-تعرق نشان داد كه با افزايش تنش شوري، درصد كاهش عملكرد بيش از درصد كاهش تبخير و تعرق بود. اما مصرف ساليسيليك اسيد باعث كاهش حساسيّت عملكرد خشك غده نسبت به تنش شوري شد، به طوري كه از تيمار S1 تا S4 مقدار ضريب واكنش عملكرد (Ky) بين 01.1- 62.1 (در تيمار A1)، 93.0- 3.1 (A2)، 48.0- 09.1 (A3) و 31.0- 97.0 (A4) برآورد شد. اثر ساليسيليك اسيد بر ميزان بهره وري آب در شرايط تنش شوري بين 13.2-14.1 (در تيمار A1)، 15.2-68.1 (A2)، 26.2-2 (A3) و 38.2-19.2 (A4) كيلوگرم بر مترمكعب محاسبه شد. نتايج نشان داد كه در صورت استفاده از آب هاي لب شور براي آبياري گياه، كاربرد ساليسيليك اسيد باعث افزايش بهره‌وري آب خواهد شد. بر اساس اين نتايج، در شرايط نبود منابع آب باكيفيت براي آبياري، براي مقابله با اثرات زيان‌بار تنش شوري بر عملكرد محصول، محلول‌پاشي ساليسيليك اسيد روي گياه راه‌كاري مناسب خواهد بود.