ﺗﺄثير الگوهاي پيوند از دور بر بارش هاي ماهانه ايستگاه هاي شهر خرم آباد و كرمانشاه

آب و هواي يك منطقه تحت ﺗﺄثير عوامل فراواني است كه برخي از آن ها سياره اي و برخي منطقه اي و محلي هستند. الگوهاي پيوند از دور موجب ناهنجاري ها هستند كه هم‌زمان در نواحي خيلي دور ديده مي شوند. بسياري از اين الگوها ماهيت سياره اي دارند و سراسر اقيانوس ها و قاره ها را در بر مي‌گيرند. بنابراين، آشكارسازي روابط بين پارامترهاي اقليمي و الگوهاي پيوند از دور براي شناخت بيش‌تر نوسانات و تغييرپذيري اقليمي در هر منطقه حائز اهميت است. هدف از اجراي اين پژوهش بررسي ناهنجاري هاي اقليمي با استفاده از الگوهاي پيوند از دور است. بدين‌منظور داده هاي بارش دو ايستگاه همديدي (خرم آباد و كرمانشاه) طي بازة زماني 67 ساله (2018-1951) گردآوري شدند. جهت مشخص كردن ﺗﺄثير شاخص هاي پيوند از دور بر بارش منطقه، از روش‌هاي آمار تحليلي و استنباطي استفاده شد. نخست سري‌هاي زماني بارش هر ماه ايستگاه‌ها با استفاده از آزمون اندرسون- دارلينگ در سطح اعتماد 95 درصد اطمينان مورد آزمون معناداري قرار گرفت. هم‌چنين براي ارزيابي شرط استقلال سري‌هاي زماني از آزمون دنباله‌ها استفاده شد. سپس شاخص هاي پيونداز دور به دو گروه مجزا تقسيم شد. شاخص هاي مبتني بر اقيانوس اطلس (AO, NAO, SCA, EA, EA/WR, TNA, POL, AMM) و شاخص هاي مبتني بر اقيانوس آرام (SOI, Best, EP/NP, Nino 1+2, Nino 3.4) و ﺗﺄثير متقابل آن‌ها مورد آزمون قرار گرفت. مقادير توزيع آماره‌هاي كروسكال-واليس براي ماه‌هاي اكتبر و سپتامبر و مقادير آماره تحليل واريانس براي ساير ماه‌هاي سال مشخص كرد كه تأثير شاخص‌هاي مبتني بر اقيانوس اطلس از همگني و نظم كم‌تري نسبت به شاخص‌هاي مبتني بر اقيانوس آرام برخوردار هستند، به‌طوري‌كه تغيير فاز شاخص‌هاي اقيانوس آرام موجب تغيير معنادار بارش دو ماه اكتبر و نوامبر خرم‌آباد و اكتبر كرمانشاه شد. در صورتي‌كه تأثير الگوهاي مبتني بر اقيانوس اطلس از چنين ترتيبي برخوردار نيست. به‌طور كلي، الگوهاي اقيانوس اطلس عمدتاً در فصل زمستان موجب تغيير معنادار بارش شده‌اند در صورتي‌كه الگوهاي مبتني بر اقيانوس آرام در فصل پاييز اثر معناداري بر بارش داشته‌اند.