تاريخ فرهنگي آشوريان، از سياست حافظه تا سياست بايگاني (مطالعه‌ي موردي ضايعه‌هاي فرهنگي جنگ‌ جهاني اول )

مدتي كوتاه پس از رخداد ضايعه‌ فرهنگي سياست حافظه‌‌ي ديگرگريز ميان گروه‌هاي فرهنگي/ملل درگير ايجاد مي‌‌شود. اين سياست در افكار و حافظه‌ي اقشار مختلف مردم بالاخص تاريخ‌نگاران تاثيرات عميقي برجاي مي‌گذارد. از طرفي، هر پادشاه و حاكمي بخشي از قدرت فرهنگي خويش را در ايجاد و كنترل بايگاني مي‌داند. كشتار اروميه در جنگ‌جهاني ‌اول، ضايعه‌‌ي فرهنگي جهاني و مهم‌ترين روزهاي يادبودي در ميان تمامي جوامع دور از وطن آشوري است. مقاله‌ي كنوني روايت‌هاي مختلفي كه توسط كشيشان، نظاميان، مبلغان و ديپلماتهاي ايراني و خارجي از كشتار ‌اروميه نگاشته‌شده را مطالعه مي‌كند. روايت‌هاي اين رنج را بر اساس مقصران در سه دسته‌اي خوار‌انگارانه، دشمن‌انگارانه و ميانه مي‌توان تقسيم بندي‌كرد. روايتِ خوار‌انگار مسلمانان، روايتِ ميانه كردها و سپاهيان عثماني، روايتِ دشمن‌انگار آشوريان، ارامنه و سپاهيان روس و انگليس را شر نمايش مي‌دهد. در اين روايت‌ها آنان با رمزگان‌هاي فريب خورده، بي‌دفاع،كافر و مزدور هم‌نشين شدند. در حقيقت، آشوريان از نظر سطح اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي اجتماعات و جوامع دور از وطن حتي فرودست‌تر از يهوديان هستند. از طرف ديگر، دولت‌ها مقصر كشتار براي فراموشي جمعي ضايعه‌ي فرهنگي اقدامات گسترده و زيادي مي‌كنند. اين عوامل باعث تداوم سياست حافظه مبتني بر شر‌ و سياست بايگاني مبتني بر حذف در رابطه با هويت آنان شده‌است.