ارزيابي دستگاه‌هاي فشرده‌كننده‌ي سطحي خاك منضم شده به ماشين كولتيواتور رديفي براي افزايش بهره‌وري آب در چغندرقند

انجام عمليات آبياري پس‌از استفاده از كولتيواتور، باعث نفوذ سريع آب در خاك شده و مصرف آب آبياري افزايش مي‌يابد. با هدف كاهش نفوذ عمقي آب، دستگاه‌هاي فشرده‌كننده‌ي سطحي خاك به صورت چرخ‌هاي فشار‌دهنده و دستگاه فشاردهنده‌ي ذوزنقه‌اي ساخته شد و به پشت تيغه‌هاي يك كولتيواتور پنجه‌غازي الحاق گرديد. آزمايش در گياه چغندرقند به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار در ايستگاه تحقيقات كشاورزي زرقان استان فارس و در سال 1400-1399 اجرا شد. تيمارهاي آزمايش، استفاده‌از كولتيواتور با تيغه پنجه‌غازي در سه سطح دستگاه فشاردهنده‌ي ذوزنقه‌اي (I1) چرخ فشاردهنده‌ي فلزي (I2) و چرخ فشار‌دهنده‌ي لاستيكي (I3) و سرعت پيشروي تراكتور در سه سطح 4 (S1)، 5/5 (S2) و 7 (S3) كيلومتر بر ساعت در نظر گرفته شد. پارامترهاي شاخص مخروطي خاك، ارزيابي پروفيل عرضي خاك در جويچه‌هاي آبياري، جرم‌مخصوص ظاهري خاك، شاخص كنترل علف‌هاي هرز، سرعت نفوذ و بهره‌وري آب و عملكرد كمي و كيفي محصول چغندرقند اندازه‌گيري گرديد. نتايج نشان داد كه استفاده‌از ماشين‌هاي فشرده‌كننده‌ي سطحي خاك و كولتيواتور، با تغيير پارامترهاي فيزيكي خاك، مي‌توانند ميزان بهره‌وري آب و عملكرد محصول را تحت تأثير‌ قرار دهند. در ميان دستگاه‌هاي فشرده‌كننده سطحي خاك، دستگاه چرخ فشاردهنده‌ي لاستيكي در سرعت 7 كيلومتر بر ساعت (تيمار I3S3)، نسبت به دو دستگاه ديگر از نظر تمام پارامترهاي اندازه‌گيري شده، وضعيت مطلوب‌تري داشت. داده‌هاي حاصل از عملكردريشه چغندرقند، بهره‌وري آب و عملكرد شكرسفيد در تيمار I3S3 به‌ترتيب 93/77 تن بر هكتار، 26/4 كيلوگرم بر مترمكعب و 66/8 تن بر هكتار بود.