چالش‌هاي اخلاقي مراقبت از سالمندان با توسل به ربات‌هاي انسان‌نما

زمينه و هدف: استفاده از ربات‌هاي انسان‌نما به منظور مراقبت از سالمندان به عنوان يكي از راهكارهاي مؤثر در جهت حل مشكلات ناشي از افزايش جمعيت سالمندان معرفي گرديده است. موضوعي كه به دليل وجود برخي كاستي‌ها با چالش‌هاي اخلاقي مختلفي مواجه شده است. هدف از پژوهش حاضر بررسي ابعاد اخلاقي و مشكلات ناشي از توسل به ربات در حوزه مراقبت از سالمندان با نگاهي به قواعد قانون مدني در حوزه رباتيك است.  پژوش: پژوهش حاضر با رويكرد كتابخانه‌اي ضمن بررسي اسناد علمي و حقوقي مرتبط با موضوع تحقيق و بكارگيري شيوه توصيفي ـ تحليلي به چالش‌هاي اخلاقي ناشي از توسل به ربات‌هاي‌ مراقبت‌كننده از سالمندان مي‌پردازد.ملاحظات اخلاقي: در تأليف مقاله حاضر جنبه هاي اخلاقي اعم از امانتداري، صداقت و اصالت متن رعايت گرديده است.يافته‌ها: توسل به ربات با هدف مراقبت از سالمندانِ نيازمند به حمايت، ضمن حل برخي از مشكلات موجود در اين زمينه، با خود چالش‌هايي از قبيل تهديد امنيت، فريب‌دادن سالمندان، نقض حريم خصوصي و سلب خودمختاري را به دنبال خواهد داشت. مسائلي كه با توجه به فقدان نظام حقوقي مشخص در زمينه مسئوليت‌پذيري و شفاف‌سازي مي‌تواند به معضلي جدي تبديل گردد.نتيجه‌گيري: با توجه به استقبال از ربات‌هاي انسان‌نما در حوزه مراقبت از سالمندان و با توجه به روند رو به رشد طراحي و توليد اين نوع ربات در كشورهاي مختلف، از جمله ايران، بررسي چالش‌هاي موجود در اين زمينه، امري ضروري است. در اين راستا آموزش خانواده‌ها در جهت افزايش حمايت از سالمندان و توجه به دغدغه‌هاي آن‌ها، بايسته به نظر مي رسد؛ البته، فقدان مقررات مشخص در زمينه نظارت بر توليد ربات و همچنين لزوم جبران خسارات ناشي از توسل به ربات، تصويب قوانين اختصاصي در اين حوزه را نيز اهميتي مضاعف بخشيده است.