ارزيابي ميداني و عددي آسيب‌پذيري لرزه‌اي قلعه فلك الافلاك ‏

در اين مقاله آسيب‌پذيري لرزه‌اي يكي از آثار باستاني در كشور، قلعه فلك الافلاك ‏واقع در استان لرستان مورد ارزيابي قرار مي‌گيرد. در ‏اين راستا، با انجام بررسي‌هاي ميداني، آسيب‌هاي موجود در بخش‌هاي مختلف بنا تعيين و دسته‌بندي شد. نتايج اين بررسي‌ها حاكي از ‏فرسايش و ترك خوردگي ‏در اجزاي سازه‌اي بنا، نشست‌هاي قسمت‌هايي از بنا كه سبب ترك خوردگي در بخش‌هايي از بنا شده بود، و ‏نيز نم‌كشيدگي بالارونده به دليل وجود جريان آب در پي بنا بود. در ادامه، با مدل‌سازي اجزاي محدود بنا در نرم‌افزار آباكوس، ‏آسيب‌پذيري لرزه‌اي بنا از طريق انجام تحليل بارافزون مورد مطالعه قرار گرفت. نتايج اين تحليل حاكي از آسيب‌پذيري بخش‌هاي ‏مختلف بنا بود كه لزوم ارائه طرح بهسازي لرزه‌اي را نشان مي‌داد. با بهره‌گيري از شمع‌هاي درجا و نيز ريزشمع‌ها در خاك و نيز استفاده ‏از هسته‌هاي مسلح قائم در ديوارها، نتايج تحليل‌هاي عددي نشان داد بهبود قابل ملاحظه‌اي در عملكرد لرزه‌اي بنا رخ داده است. شدت ‏كرنش‌هاي پلاستيك اصلي بيشينه و نيز گستردگي آن در مقايسه با بناي بهسازي نشده بسيار كمتر بود. همچنين نمودارهاي نيرو ‏جابجايي بنا در راستاهاي مختلف حاكي از كاهش قابل ملاحظه زوال در سختي بنا بوده كه نشان دهنده كاهش آسيب‌پذيري آن به ‏سبب اضافه كردن سيستم بهسازي پيشنهادي شده است. ‏