معرفي روش درون‌ شيشه‌اي آزمون بيماري‌زايي قارچ Ascochyta rabiei روي برگ‌هاي جدا شده ارقام نخود مقاوم و حساس

شناسايي منابع مقاومت به بيماري برق‌زدگي با انجام آزمايش‌هاي به گزيني در شرايط آلودگي مصنوعي عامل بيماري يكي از روش‌هاي مرسوم در اصلاح نباتات به‌شمار مي‌رود. هزينه‌بر بودن و مخاطرات ظهور و گسترش پاتوتيپ‌هاي جديد در اثر استفاده از پلات‌هاي آلوده، از جمله محدوديت هاي مطالعات به گزيني محسوب مي‌شوند. فراهم شدن يك روش به گزيني قابل اعتماد در شرايط درون شيشه اي مي‌تواند علاوه‌بر سرعت بخشيدن به برنامه‌هاي اصلاحي، بسياري از اين محدوديت‌ها را برطرف نمايد. بدين منظور، ابتدا ماندگاري و احتمال رشد آلودگي‌هاي سطحي و درون زاد، روي برگ‌هاي جدا شده از گياهچه‌هاي رشد يافته در شرايط گلخانه مربوط به دو ژنوتيپ نخود به‌نام‌هاي MCC133 (مقاوم) و ILC1929 (حساس) پس از ضدعفوني سطحي و كشت در شرايط درون شيشه اي بدون بستر كشت مغذي، مورد بررسي قرار گرفت. همچنين شدت و سرعت بروز علائم بيماري ناشي از مايه‌زني قارچ Ascochyta rabiei به دو روش قطره‌اي و غوطه‌وري مورد مقايسه قرار گرفت. به‌علاوه امكان تمايز ژنوتيپ‌هاي مقاوم و حساس در پاسخ به پاتوتيپ PI بررسي شد. در مرحله پاياني، امكان تمايز پاتوتيپ‌هاي مختلف قارچ بر اساس قدرت بيماري‌زايي روي رقم مقاوم، ارزيابي شد. نتايج نشان داد كه برگ‌هاي جدا شده از گياه تا پس از گذشت 10 روز در شرايط درون شيشه بدون مواد مغذي و بدون بروز علائم كمبود قابل نگهداري هستند و روش آماده‌سازي برگ‌ها از بروز هرگونه آلودگي سطحي جلوگيري نموده است. نتايج آزمون بيماري‌زايي نشان داد كه تلقيح به‌روش غوطه‌ورسازي در مقايسه با روش قطره‌اي با راندمان بالاتري سبب بروز علائم مي‌شود. در مجموع، اين نتايج نشان مي‌دهد كه روش آزمون بيماري‌زايي درون شيشه اي ابداع شده به‌خوبي قادر است، ارقام را بر اساس سطح مقاومت از يكديگر متمايز نمايد و بر اين اساس، مي‌توان از اين روش در مطالعات به ‌گزيني و ارزيابي سطح مقاومت نمونه‌هاي گياهي در مقابل آلودگي با جدايه‌هاي قارچ A. rabiei استفاده نمود.