نشانگرهاي RAPD وسيله‌اي براي مشخص كردن روابط ژنتيكي گياه چاي در ايران

يكي از مهمترين محصولات شمال ايران كه امروزه بسياري از آنها در معرض از بين رفتن قرار دارند چاي (Camellia sinensis) مي‌باشد. در اين بررسي تعداد 60 اكسشن با استفاده از 24 نشانگر RAPD بررسي شدند. نشانگرهاي مورد استفاده 219 نوار تكثير نمود كه 81.28 % آنها چندشكلي نشان دادند. ميزان محتواي اطلاعات چند شكلي براي تمام نشانگرها از 0.29 الي 0.50 محاسبه شد. ميزان محتواي اطلاعات چند شكلي كل نشانگرها نيز 0.49 محاسبه شد كه نشان از كارايي بالاي نشانگرهاي بكار رفته جهت بررسي موجود دارد. ماتريس تشابه تشكيل شده بر اسلاس ضريب جاكارد مابين اكسشن‌هاي مورد مطالعه 0.43-0.94 با ميزان متوسط 0.65 بود. بر اساس تجزيه كلاستر نمونه‌ها در تشابه 0.61 به سه گروه تقسيم شدند كه گروه دوم خود در تشابه 0.65 به سه زيرگروه تفكيك شد. نكته قابل اهميت در اين تجزيه كلاستر عدم پيروي نمونه‌ها از الگوي جغرافيايي است. در تجزيه باي‌پلات نيز نتايج مشابهي مشاهد شد. در بررسي ميزان تشابه و فاصله ژنتيكي جمعيت‌هاي مورد بررسي مشخص گرديد كه دامنه تشابه ژنتيكي مابين جمعيت‌هاي چاي ايران 0.919-0.950 مي‌باشد كه نتيجه اين اعداد بيان مي‌دارد تشابه ژنتيكي بالايي مابين جمعيت‌ها وجود دارد. بطور كلي نتايج بدست آمده از اين بررسي بيان نمودند كه زماني كه نمونه‌ها بصورت مستقيم با يكديگر مقايسه مي‌گردند تنوع بالايي را نشان مي‌دهند اما زماني كه بصورت جمعيتي آنها را بررسي نماييم، مشخص مي‌گردد كه تنوع مابين جمعيت‌ها كم است كه دليل آن به نحوه تكثير و گرده افشاني آزاد بوته‌هاي چاي و تعداد بوته‌هاي اوليه وارد شده باز مي‌گردد.