نسبت امنيت و مشاركت سياسي در عرصه‌هاي پيراشهري(مورد مطالعه: شيرآباد زاهدان)

مقدمههدف اساسي پژوهش حاضر بررسي تاثير امنيت سياسي بر مشاركت سياسي شهروندان در يك مكان جغرافيايي است به همين منظور، منطقه شيرآباد از مناطق پيراشهري زاهدان در استان سيستان و بلوچستان كه در رده مناطق بحراني دائمي كشور تعريف مي‌شود و در مقايسه با ميانگين كشور، از امنيت سياسي پايين‌تري برخوردار است و پيوسته با چالش‌هاي امنيتي مختلف مواجه بوده و هست، به عنوان نمونه مطالعاتي تحقيق انتخاب شد. شيرآباد در منتهي‌اليه شمال شهر زاهدان واقع است. اين بخش از شهر محله‌اي عمدتا بلوچ نشين به شمار مي‌آيد كه طوايف مختلف بلوچ در آن سكونت گزيده‌ا‌ند. اين محدوده از باختر به كوه محدود مي‌شود به‌گونه‌اي كه در ضلع ياختري خيابان آزادي در شيرآباد خانه‌‌ها اغلب در شيب تند حاشيه كوه بنا شده‌اند اين عامل به همراه فقر گسترده، جواني جمعيت، سطح پايين تحصيلات و بيكاري در اين منطقه، شيرآباد را به يكي از نقاط اصلي فروش و استقرار باندهاي قاچاق مواد مخدر، فروش اسلحه به‌ويژه در چلي‌آباد آن، درگيرهاي مسلحانه و ديگر انواع جرم و بزهكاري مانند زوي‌گيري، كيف‌قاپي، سرقت اشيا، تن‌فروشي و غيره تبديل كرده است. استيصال جمعي شايد بهترين گزاره براي توصيف زندگي مردم در شيرآباد باشد. بسياري از مردم خود را رها شده مي‌پندارند و تصور عمومي بر آن است كه در سطوح مختلف مديريت استاني توجه چنداني به آنها نمي‌شود. در اين باره، پژوهش حاضر در جهت تبيين فرضيه: امنيت سياسي بر ميزان مشاركت سياسي شهروندان منطقه پيراشهري شيرآباد زاهدان تاثير مثبت و معني‌داري دارد، انجام شده است.روش تحقيقپژوهش حاضر از نظر نوع توصيفي و تحليلي، از نظر هدف كاربردي و از نظر روش كمي است. براي تجزيه و تحليل اطلاعات از نرم‌افزار SPSS و مدل ايداس بهره‌ گرفته شده است. جامعه آماري پژوهش پيشِ رو شامل دو بخش است. بخش نخست: كارشناسان صاحب‌نظر در حوزه مطالعاتي هستند كه بر پايه نمونه‌گيري هدفمند تعداد 30 نفر به عنوان نمونه انتخاب شد. بخش دوم جامعه آماري نيز، ساكنان عرصه پيراشهري شيرآباد زاهدان است كه روش نمونه‌گيري به صورت گزينشي و معيار گزينش نيز، فرد داراي تحصيلات دانشگاهي بود. در اين باره تعداد 50 نفر به‌عنوان نمونه (ساكنان عرصه پيراشهري شيرآباد) تعيين شدبحث و يافته‌هانتايج پژوهش نشان داد كه بين امنيت سياسي و مشاركت سياسي ساكنان عرصه‌ پيراشهري شيرآباد، ارتباط معنادار و مثبت برقرار است. همچنين نتايج رگرسيون نشان داد كه سهم شاخص (ثبات مديريت با مقدار بتا 804/0 و مقدار t: 612/22)، در پيش‌بيني تغييرات مثبت متغير وابسته (مشاركت سياسي) بيشتر از ديگر شاخص‌هاي امنيت سياسي است و نتايج تحليل مسير نيز نشان داد كه شاخص (وجود روحيه مشاركت و كار جمعي با مقدار 199/0)، بيشترين اثر مستقيم را بر مشاركت سياسي داشته است، و شاخص حق برگزاري راهپيمايي و اعلام موضع در عمل با مقدار 112/0، كمترين تاثيرات مستقيم را بر مشاركت سياسي ساكنان شيرآباد دارد. سرانجام، نتايج مدل ايداس نشان داد كه مقدار SPI شاخص‌هاي (مشاركت در انتخابات، برخورداري از حقوق شهروندي، ارتباط و تعامل مستمر كارگزاران با مردم) با مقدار (1)، بيشترين و شاخص وجود رسانه‌هاي مختلف حزبي و آزاد با سهم (01/0) كمترين ميزان تاثيرپذيري را از امنيت سياسي به خود اختصاص داده‌اند. نتيجه‌گيريكنش و منش انسان‌ها متاثر از فضاي جغرافيايي و ادراك محيطي آنها از مكان زندگي‌شان است. به سخني هر مكان جغرافيايي، بايسته‌ها و كاركردهاي خاص خود را بر ساكنانش تحميل مي‎كند. در اين باره شهرستان زاهدان و مناطق پيراشهري آن از جمله شيرآباد به دليل موقعيت خاص جغرافيايي و كاركرد پيراشهري كه در شهر زاهدان دارد از جمله نواحي پر بِزه و ناامن( فروش مواد مخدر و اسلحه، سكونت غيرمجاز اتباع غير مجاز خارجي) شهر و حفره حاكميتي به شمار مي رود. بر پايه فرضيه پژوهش كه امنيت سياسي بر ميزان مشاركت سياسي شهروندان منطقه پيراشهري شيرآباد زاهدان تاثير مثبت و معني‌داري دارد و يافته هاي ميداني گرداوري شده نتايج تحقيق نشان داد، نبود امنيت سياسي به كاهش مشاركت سياسي ساكنان منطقه شيرآباد انجاميده است. از اين رو، فرضيه پژوهش تاييد مي‌شود. از اين رو، ايجاد مشاركت سياسي نيازمند جلب اعتماد ساكنان پيراشهري شيرآباد از طريق ثبات مديريت در اين منطقه است. بر بنياد نگرش پاسخگويان مسئولان نسبت به ساكنان منطقه پاسخگو نيستند و مشاركت ساكنان در اجراي بسياري از برنامه‌ها ثمر بخش نيست كه اين موضوع نيازمند اعتمادآفريني كارگزاران و تعامل مستمر كارگزاران با ساكنان اين بخش است. واژگان كليدي: امنيت سياسي، مشاركت سياسي، حفره دولت، زاهدان و عرصه پيراشهري شيرآباد