برنامه‌ريزي كاربري اراضي در مديريت كالبدي ـ فضايي مناطق پيراشهري(مطالعه موردي: اسلامشهر)

پيراشهري كه گاهي به آن حاشيه شهري هم اطلاق مي‌شود مي‌تواند بر فرم شهري و چالش‌هاي برنامه‌ريزي فضايي قرن بيست‌ويك غالب شود. در كشورهاي صنعتي يا پساصنعتي، پيراشهر قلمرو تغييرات اقتصادي، اجتماعي و دگرگوني ساختار فضايي است، درحالي‌كه در كشورهاي به‌تازگي صنعتي شده و بيشتر كشورهاي درحال‌توسعه، غالباً منطقه شهري پر هرج‌ومرجي است كه سبب‌ساز پراكندگي و توسعه ناهماهنگ شهري مي‌شود. شناخت و تحليل برنامه‌ريزي كاربري اراضي براي اين مناطق مي‌تواند به مديريت بهتر اين مناطق بيانجامد. ازاين‌رو، پژوهش حاضر باهدف شناخت و تحليل اين عوامل براي مناطق پيراشهري در شعاع 8 كيلومتري مابين كلانشهر تهران و شهر اسلامشهر براساس داده‌ها و نقشه‌هاي سال 1399 و بر مبناي 3 دسته‌بندي كلي كاربري اراضي يعني شهري، كشاورزي و حفاظتي با لحاظ كردن ناسازگاري بين آن‌ها به انجام رسيده است. روش پژوهش مبتني بر رويكرد كاربردي و توصيفي– تحليلي است كه با درنظر گرفتن الگوي تحليل استراتژي تشخيص ناسازگاري كاربري اراضي (LUCIS) و پياده‌سازي آن در محيط (GIS) توانست ميزان مطلوبيت عوامل تأثيرگذار هر يك از كاربري‌هاي اراضي مذكور در جهت برنامه‌ريزي براي مناطق پيراشهري را براي محدوده موردمطالعه ارائه نمايد.يافته‌ها به‌عنوان اولين نتايج اين تحليل نشان داد كه از مجموع مساحت 46.335 هكتار شعاع 8 كيلومتري پيراشهري شهر اسلامشهر، 122 لكه با مجموع 12.754 هكتار داراي بالاترين مطلوبيت، 227 لكه با مجموع 21.155 هكتار داراي مطلوبيت متوسط و 139 لكه با مجموع 12.426 هكتار داراي كمترين مطلوبيت كاربري اراضي براي برنامه‌ريزي كالبدي – فضايي اين منطقه مي‌باشد. دومين نتيجه، موقعيت اين لكه‌ها در جهت چگونگي آينده‌نگري و برنامه‌ريزي صحيح براي مديريت شهري براي اين مناطق است و به‌عنوان سومين نتيجه، تعميم اين مدل برنامه‌ريزي براي ديگر مناطق پيراشهري كشور را مي‌توان در نظر گرفت.