نقش ساختار فضايي در سرزندگي شبكه معابر اطراف بازارهاي ايراني در بازار سنتي بروجرد

اهداف: بازارهاي سنتي از معدود فضاهاي شهري هستند كه از گذشته تا امروز به حيات خود در شهرها ادامه داده‌اند. ساختار فضايي بازارهاي سنتي و خيابان‌هاي اطراف آنها از بافت ساير مناطق شهري متفاوت است و اين فرصتي براي مطالعات بيشتر فراهم مي‌آورد. بر اين اساس، هدف اين پژوهش تدوين مدل سرزندگي معابر اطراف بازار و شناخت نسبت آن با ساختار فضايي اين محدوده است. روش‌شناسي: پژوهش حاضر از نوع توصيفي بوده و در محدوده بازار سنتي بروجرد و حوزه بلافصل آن در بهار 1401 انجام شد. داده‌هاي مورد نياز با استفاده از پرسش‌نامه محقق‌ساخت گردآوري شد. تدوين مدل سرزندگي با استفاده از روش همبستگي از نوع تحليل عاملي تأييدي در نرم‌افزار 8.80LISREL v صورت گرفت. متغيرهاي فضايي بر اساس نقشه محوري در نرم‌افزار 10UCL Depthmap استخراج شد. رابطه ساختار فضايي و سرزندگي شهري از طريق آزمون همبستگي در نرم‌افزار 23SPSS مشخص شد. يافته‌ها: مدل سرزندگي بازار بروجرد به دو معيار ادراكي و محيطي تقسيم شد. در معيار محيطي عوامل «فعاليتي»، «دسترسي»، «كالبدي» و «زيست‌محيطي» به‌ترتيب بيشترين تأثير را داشتند. در معيار «ادراكي» نيز عوامل «رواني»، «اجتماعي» و «اقتصادي» به‌ترتيب داراي بيشترين تأثير بودند. نتيجه‌گيري: متغيرهاي محيطي سرزندگي خيابان‌هاي اطراف بازار بروجرد با ساختار فضايي شبكه معابر داراي رابطه معنادار هستند. اما اين موضوع در مورد متغيرهاي ادراكي صادق نيست. در واقع علي‌رغم تأثير بالاتر متغيرهاي ادراكي در ايجاد سرزندگي اين متغيرها ‌جز متغير اجتماعي، رابطه معناداري با پيكره‌بندي فضايي معابر ندارند.